Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela

11 grudnia 2017

NR 13 (Lipiec 2016)

Portale społecznościowe w naszym życiu

0 99

Media społecznościowe stały się jednym z elementów naszej codzienności. Warto rozmawiać z uczennicami i uczniami o plusach i minusach tych mediów, dzięki czemu staną się ich bardziej świadomymi użytkownikami.

Z portali społecznościowych korzysta coraz więcej coraz młodszych osób, w tym dzieci. Upowszechnił się internet oraz urządzenia służące do jego obsługi (komputery, smartfony, tablety), dziś dostęp do nich ma zdecydowana większość uczennic i uczniów. Stały się one tak powszechne, że 
o osobach, które nie mają dostępu do internetu czy komputera, mówi się, że są cyfrowo wykluczone.

W badaniach młodzież deklaruje, że „nie wyobraża sobie życia bez internetu”. Część dorosłych bije z tego powodu na alarm i chce ograniczać młodzieży dostęp do sieci. A jednak taka deklaracja młodych ludzi nie musi wcale oznaczać patologii czy uzależnienia – może być po prostu konstatacją faktu. Naprawdę znaczna część towarzyskiego życia dzisiejszych młodych ludzi toczy się właśnie w internecie – na portalach takich jak Facebook, Twitter, Instagram czy Ask.fm. W sytuacji, w której cała klasa „spotyka się” na którymś z portali społecznościowych, wymaganie od kogoś z nich, by w tym nie uczestniczył, byłoby w istocie doradzaniem mu, by sam wykluczył się z grupy.

Media społecznościowe są znakiem naszych czasów. Być może moda na nie za jakiś czas przeminie, jednak póki co trwa i dorośli niewiele mogą na to poradzić. To jednak, co możemy i powinniśmy robić, to uświadamiać dzieciom i młodzieży plusy i minusy korzystania z portali społecznościowych, edukować na temat bezpieczeństwa, a także poprawnego („zdrowego”) użytkowania tych mediów – czyli w taki sposób, który będzie sprzyjał ich rozwojowi, a nie go ograniczał.

Zagrożenia płynące z mediów społecznościowych 

Specjalistki i specjaliści zwracają uwagę na zagrożenia płynące z mediów społecznościowych. Najważniejsze z nich to:

  • Zagrożenie uzależnieniem – media elektroniczne, w tym portale społecznościowe, niosą ze sobą niebezpieczeństwo tzw. uzależnienia behawioralnego, czyli uzależnienia od czynności.
  • Niekorzystny wpływ na rozwój społeczny – dzieci i młodzież silnie angażujące się w kontakty z innymi za pośrednictwem mediów społecznościowych mogą jednocześnie zaniedbywać te kontakty w „realnym” życiu, a w efekcie nie trenują szerokiego wachlarza umiejętności społecznych – tych, które ćwiczymy w kontakcie bezpośrednim. To pułapka zwłaszcza dla dzieci nieśmiałych, wycofanych, o niskich umiejętnościach interpersonalnych. Media społecznościowe wydają im się bezpiecznym środowiskiem, bo nie narażają na ekspozycję w takim stopniu, jak kontakt bezpośredni. W internecie „możesz być, kim chcesz”. Im bardziej osoby nieśmiałe przeniosą swoje życie społeczne do sieci, tym trudniej będzie im odnaleźć się w „realnych” kontaktach – mogą więc ich unikać (i koło się zamyka). Problemy te rzadziej dotyczą nastolatków pewnych siebie i o wysokich umiejętnościach społecznych, widzimy więc, że rozwijanie pewności siebie i zdolności interpersonalnych jest cennym sposobem profilaktyki problemów związanych m.in. z mediami społecznościowymi.
  • Nadmierna koncentracja na własnym wyglądzie i autoprezentacji (zamiast „bycia sobą”).
  • Zagrożenie cyberbullyingiem, czyli przemocą elektroniczną – wiele dzieci i nastolatków pada w internecie ofiarami wyśmiewania, obrażania, złośliwych komentarzy i plotek, kradzieży tożsamości czy wizerunku, ataków na prywatność. Młodzi ludzie nie wiedzą, jak mogą przeciwdziałać takim sytuacjom (np. poprzez kontrolę ustawień prywatności konta czy publikowanych przez siebie treści), ani jak sobie z nimi radzić psychicznie czy też gdzie szukać pomocy i wsparcia. Cyberbullying jest bardzo trudnym doświadczeniem i może prowadzić nawet do samobójstw młodych ludzi.
  • Zagrożenia związane z bezpieczeństwem danych – a więc związane np. z kradzieżą danych osobowych czy tzw. wrażliwych.
  • Zagrożenia bezpośrednią przemocą lub nadużyciem – kiedy poznane w internecie osoby okazują się mieć złe zamiary wobec młodego człowieka (np. nalegają na spotkanie w „realu” z zamiarem dokonania seksualnych nadużyć lub namawiają do przesyłania własnych roznegliżowanych zdjęć, czyli tzw. sekstingu).
  • Inne niekorzystne oddziaływania dla rozwoju – np. trudności z koncentracją uwagi, zbyt mała aktywność fizyczna lub niedobór snu związany ze zbyt częstym i zbyt długim korzystaniem z mediów społecznościowych itd.

Plusy mediów społecznościowych 

Jak widać, media społecznościowe mają niemało minusów. Mają jednak też plusy, których warto być świadomym:

  • ułatwiają podtrzymywanie więzi z realnego życia, zwłaszcza z osobami znacznie oddalonymi od nas geograficznie,
  • pozwalają poznawać osoby z różnych stron świata,
  • ułatwiają kontakt z innymi osobami, które mają podobne zainteresowania, hobby, wartości – jest to ważne zwłaszcza wtedy, kiedy w naszym najbliższym otoczeniu takich osób brakuje,
  • uczą świadomego kreowania swojego wizerunku, redagowania publikowanych treści,
  • pozwalają uczestniczyć w wielu aspektach życia społecznego (np. poprzez dołączanie do różnych inicjatyw),
  • są źródłem informacji o świecie (co prawda, nie zawsze wartościowych),
  • pozwalają „być na czasie”.

Choć...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy