Dołącz do czytelników
Brak wyników

Porozmawiaj ze mną – o sztuce wywiadu
Warsztaty szkolne

Artykuły z czasopisma | 5 grudnia 2017 | NR 9
26

Wywiad to nic innego jak rozmowa, a ta – jak przepowiadają ostatnio dziennikarze – powoli umiera. Może właśnie dlatego warto zachęcić swoich uczniów na warsztatach lub w ramach lekcji języka polskiego do rozmawiania, oderwania się od elektroniki i prowadzenia żywego dialogu ze sobą nawzajem. Proponowane zajęcia można wykorzystać w ramach dodatkowych godzin z Karty Nauczyciela, ale świetnie będą funkcjonowały także jako dodatek do omawiania dowolnej lektury (niezależnie od etapu szkolnego, przedstawiony projekt zajęć może się sprawdzić dla każdej lektury szkolnej, ma charakter uniwersalny).

 

Etap szkolny: 

każdy, w zależności od doboru lektury (przedstawiony konspekt przeznaczony jest dla klas 6 szkoły podstawowej)

Cele ogólne:

Uczestnicy:
• poznają cechy gatunkowe wywiadu,
• zapoznają się z różnymi przykładami wywiadów,
• potrafią znaleźć potrzebne informacje w treści lektury,
• analizują zebrany przez siebie materiał,
• opracowują zebrane informacje,
• ćwiczą umiejętność pracy w grupach

 

Lekcja 1 – Oblicza wywiadu

Cele szczegółowe: 

Uczestnicy:
• poznają cechy gatunkowe wywiadu,
• zapoznają się z różnymi przykładami wywiadów,
• uczą się zasad prowadzenia kulturalnej rozmowy,
• ćwiczą umiejętność pracy w parach

 

Część wstępna:

  • Wyjaśnienie tematu zajęć, określenie celów. 
  • Blok integracyjno-ćwiczeniowy w formie wywiadu: uczestnicy dobierają się w pary (najlepiej w taki sposób, aby osoby w parach słabo się znały lub nie znały się wcale). Ich zadaniem jest wczuć się w rolę dziennikarza i dowiedzieć się jak najwięcej o koledze/koleżance. Po kilkuminutowej rozmowie wszyscy uczestnicy siadają razem, opowiadają kolejno, czego się dowiedzieli, a także dzielą się spostrzeżeniami: co było dla nich najtrudniejsze, co najłatwiejsze, jakie rady daliby osobom przeprowadzającym rozmowę z drugim człowiekiem? Zamiana ról i ten sam schemat: rozmowa z partnerem i wspólne dzielenie się wiedzą i wrażeniami. 
  • Jeśli mamy więcej czasu – w młodszej grupie ćwiczymy przeprowadzanie wywiadu z fantastyczną postacią, np. syrenką, smokiem, jednorożcem, rycerzem. W daną postać wciela się nauczyciel, ale może to być także pomysłowy uczeń, który odpowiada na zadane pytania. W grupach starszych można wcielać się w popularne postaci z filmów czy kultury. Ważne w podsumowaniu ćwiczenia: zwróć uwagę uczniom na formę pytań zamkniętych (zaczynających się od wyrazów: czy, gdzie, kiedy) oraz budowę pytań otwartych, a także na to, o co pytać, by uzyskać wyczerpującą i ciekawą odpowiedź.

Część ogólna:

  • Wyjaśnienie terminu wywiad, podanie cech gatunkowych (załącznik nr 1).
  • Zaprezentowanie przykładów wywiadów i ich analiza (załącznik nr 2).
  • Zebranie wspólnie informacji:

–     czym jest wywiad, 
–     w jakim celu się go przeprowadza, 
–     w jakich mediach go spotykamy, 
–     jakie trudności stawia przed dziennikarzem, 
–    czego wymaga wywiad od dziennikarza,
–     jakie typy pytań wyróżniamy, 
–     jak budujemy pytania?

Część podsumowująca:

  • Zebranie najważniejszych informacji w formie krótkiej notatki lub mapy myśli na tablicy.

Lekcja 2 – Rozmowa z lekturą. Przygotowujemy się do wywiadu z bohaterami książki Tajemniczy ogród

Cele szczegółowe:

Uczestnicy:
• potrafią wyszukiwać informacje w lekturze,
• ćwiczą zbieranie materiału do charakterystyki bohatera literackiego,
• potrafią zadawać ciekawe i poprawnie zbudowane pytania,
• ćwiczą umiejętność pracy w małych grupach

 

Część wstępna:

  • Przedstawienie tematu zajęć, krótkie wprowadzenie do lektury Tajemniczy ogród Frances Hodgson Burnett.

Część ogólna:

  • Podzielenie klasy na zespoły czteroosobowe. 
  • Każdy z zespołów losuje jedną postać z lektury, np. Mary, Colin, pani Medlock, pan Craven lub inna postać. 
  • Grupy układają listę pytań, które chciałyby zadać wybranej postaci, po przedstawieniu gotowej listy mają czas na odnalezienie cytatów w książce, które zawierają odpowiedzi na zadane przez nich pytania (ważne, by każdy uczeń miał spisane pytania i zaznaczone odpowiedzi w swoim egzemplarzu lektury).
  • Prezentacja zebranych danych: członkowie grupy na zmianę czytają pytania i cytaty, klasa ocenia trafność odpowiedzi.

Część podsumowująca:

  • Wyciągnięcie wniosków: co udało się najlepiej, co było w zadaniu najłatwiejsze, jakich błędów wystrzegać się na przyszłość, czego nauczyło nas zadanie?

Lekcja 3 – Warsztat pisania – tworzymy wywiad z bohaterem lektury

Cele szczegółowe:

Uczestnicy:
• potrafią wykorzystać zdobytą wiedzę na temat wywiadu w praktyce,
• potrafią poprawnie zredagować wywiad,
• krytycznie podchodzą do zdobytego materiału,
• piszą samodzielnie wywiad

 

Część wstępna:

  • Przypomnienie uczniom, o czym była mowa na poprzednich zajęciach, przedstawienie celu lekcji.

Część ogólna:
Uczniowie na postawie zdobytej wiedzy i zebranych na poprzednich zajęciach materiałów tworzą własny, zwarty, graficznie poprawny wywiad z bohaterem lektury wylosowanym na poprzednich zajęciach. 
Zasady tworzenia pracy: można przekształcać zebrane cytaty tak, by brzmiały jak naturalna odpowiedź na zadane pytanie, można wymyślać dodatkowe pytania, należy jednak trzymać się jedynie faktów zawartych w książce, nie wolno zmyślać. 

Część podsumowująca:
Po zebraniu prac czas na krótki quiz podsumowujący wiedzę na temat wywiadu jako gatunku i charakterystyki bohaterów Tajemniczego ogrodu.
Jeśli znajdziemy czas, można zaprezentować przygotowane przez grupy rozmowy w postaci inscenizowanego wywiadu telewizyjnego. Warto sfilmować efekty pracy i wykorzystać je na zajęciach z inną grupą.

Zadanie domowe – propozycje:

  • Napisz charakterystykę wybranego bohatera lektury Tajemniczy ogród.
  • Napisz wywiad z osobą, która ma ciekawą pasję lub zawód.

Temat wymagający dodatkowych umiejętności: Nagraj lub sfilmuj wywiad z wybraną osobą...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy