Dołącz do czytelników
Brak wyników

Horyzonty polonistyki

15 grudnia 2017

NR 18 (Maj 2017)

Aktywizujemy uczniów poprzez metodę storyline

0 367

Storyline, zwana inaczej metodą szkocką, metodą tematu lub opowieści wychowawczej narodziła się 20 lat temu w Szkocji. Jej podstawowym założeniem było wykorzystanie naturalnej ciekawości i entuzjazmu uczniów w celu stymulowania ich samodzielnej aktywności. Powstanie metody było efektem pracy praktyków i nauczycieli akademickich, którzy poszukiwali strategii nauczania integralnego, umożliwiającej podejmowanie zadań z różnorodnych dziedzin wiedzy i zarazem pozwalającej na samodzielne lub grupowe poszukiwanie rozwiązań.

Najbardziej zaangażowanymi odkrywcami metody szkockiej zostali ogłoszeni Steve Bell, Salie Harknes oraz Fred Rendell. Metoda ta wykorzystuje aktywność dzieci na bazie opowiadanej im historii. Opowieść może być wymyślona lub możemy się oprzeć na gotowej bajce. Posłużenie się opowieścią ma dodatkowo podłoże historyczne, gdyż przypowieść to najstarszy sposób przekazywania wiedzy, czasami bardzo trudnej.

Chcąc wykorzystać w swojej pracy metodę storyline, warto kierować się zasadami opracowanymi i wprowadzonymi przez European Association for Educational Design.

Lucyna Smółka prezentuje model storyline jako metodę innowacyjną, której charakterystycznymi cechami są: 

  • partycypacja (uczestnictwo), tj. czynne zdobywanie informacji w sytuacjach naturalnych, którego walorem jest uczenie się przez przeżywanie, współdziałanie i komunikowanie się; 
  • antycypacja, tj. umiejętność dawania sobie rady z przyszłością, przewidywanie nadchodzących wydarzeń oraz ocenianie konsekwencji, jakie na krótką i długą metę będą miały bieżące działania i decyzje.

1 krok: Opowieść

Opowiadania to element, który towarzyszy nam od urodzenia. Mają one pewną stałą, przewidywalną strukturą. Ten element przewidywalności powoduje, że przeżywanie przez dzieci zaprezentowanej im historii tworzy atmosferę bezpieczeństwa. Dzieci często utożsamiają się z bohaterami, gdyż ich przeżycia podobne są do tych, których same doświadczają na co dzień. 

2 krok: Oczekiwania 

Historia musi być tak zaprezentowana dzieciom, aby rozbudzić w nich ciekawość. Dzieli się ją na epizody (zazwyczaj pięć). Stopniowe przekazywanie, dawkowanie informacji powoduje chęć poznawania dalszych losów bohaterów. Sytuacja taka sprawia, że zaczynają się domysły, zadawanie pytań, rozmowy w mniejszych grupach, przypominanie sobie i analizowanie wcześniejszych wydarzeń, wymyślanie wersji rozwiązania problemu. Dzieci z niecierpliwością czekają na kolejne zajęcia, wzrasta ich mobilizacja i chęć poznawania nowych zdarzeń. 

3 krok: Nauczycielska lina

Lina stanowi symbol kontroli, jaką sprawuje „przewodnik”, czyli nauczyciel w trakcie całych zajęć. Jest ona elastyczna i można nią manewrować, wyginać ją, tworzyć węzły – czyli dać poczucie kontroli wychowankom. Mimo że nauczyciel może pozwolić wielokierunkowo rozwijać się wątkom wprowadzonym przez dzieci, to jednak on sam poprzez zaplanowaną strukturę i pytania kluczowe decyduje o tym, jak ostatecznie wyglądać będą aktywności dzieci i jakie cele w ich trakcie zrealizują. 

4 krok: Sprawstwo

Pozwalanie dzieciom na rozwijanie własnych pomysłów budzi wśród nich poczucie kontroli nad sytuacją, a możliwość kształtowania dalszych losów bohaterów wzmaga entuzjazm i powoduje, że podejmowane decyzje są bardziej przemyślane i odpowiedzialne. W realizacji tej zasady pomocne są naprowadzające pytania kluczowe, ponieważ pomagają one ustalić zakres wiedzy grupy. 

5 krok: Kontekst

Poruszany w opowieści temat musi być ściśle związany z realnym życiem, z problemami, z jakimi mają do czynienia wychowankowie. Dzięki temu potrafią oni  opowiedzieć o swoich doświadczeniach związanych z omawianą dziedziną – budują swój model pojęciowy. 

6 krok: Struktura przed podziałem

Precyzuje ona sposób rozbudowania wiedzy przez dzieci. Gdy grupa zbuduje już swój model pojęciowy, dzieci zorientują się, że są „luki”, które trzeba uzupełnić. To z kolei skłania do poszukiwania odpowiedzi, zadawania pytań i analizowania problemów.

Niewątpliwie wprowadzając do naszych działań opowieść wychowawczą, możemy za jej pomocą próbować rozwiązać istniejące problemy wychowawcze. 

Nie zamyka to jednak katalogu zalet stosowania tej metody. Wyliczmy zatem inne jej pozytywne aspekty: 

  • pobudza do samodzielnego działania, 
  • wyzwala aktywność, 
  • rozwija pamięć i myślenie,
  • sprzyja rozwojowi umiejętności społecznych, ponieważ w dużej mierze bazuje na współpracy uczniów,
  • motywuje do działania,
  • jest metodą alternatywną i innowacyjną,  
  • uczy poprzez zabawę,
  • daje możliwość wykorzystywania podczas pracy na różnych lekcjach, 
  • pobudza wyobraźnię, kreatywność i pozwala uczniom wykazać się twórczym myśleniem. 

Wskazane zalety nie zamykają tej listy, gdyż każdy znajdzie w tej metodzie coś odpowiedniego, na miarę własnych problemów.

Według R. Michalak i E. Misiornej, storyline jest strategią, która wprowadza dzieci w świat poszukiwań, wyzwań i zabawy, umożliwiając im jednocześnie nabywanie i wzbogacanie kompetencji kluczowych. Dzięki tej metodzie tworzy się niesamowity kontekst edukacyjny, w którym:

– Minimalizuje się nauczycielskie egzekwowanie i sprawdzanie wiedzy, a maksymalizuje międzypersonalne dzielenie się informacjami i doświadczeniami w toku podejmowanych przez uczniów form aktywności. Zrywa zatem z tradycyjnymi sposobami oceniania stopnia opanowania poszczególnych partii materiału na rzecz rzeczywistego oceniania dzieci w naturalnych sytuacjach, w których podejmują one różnorodne czynności, takie jak: odgrywanie i pisanie historyjek, projektowanie planu i chronologii wydarzeń, rysowanie mapy, dyskutowanie, negocjowanie znaczeń, organizowanie debat i inne.

– Zachowuje się równowagę między analizą a refleksją, co oznacza, że uczniowie mają wiele okazji do rozwijania uczuć 
i rozumienia świata ich doświadczeń, a nie jedynie do rozpoznawania, wyjaśniania i odtwarza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy