Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wszystko gra!

Artykuły z czasopisma | 27 listopada 2017 | NR 4
244

Sobotnie przedpołudnie. Nieliczni przechodnie ze zdziwieniem obserwują młodych ludzi biegających po Starym Rynku z błyskiem w oku i kartkami w dłoni. Czy to łowcy sklepowych okazji? Niedobitki piątkowych imprez? Nie, po prostu w Poznaniu rozpoczęła się kolejna edycja gry miejskiej…
 

Miasto to plansza

Gry miejskie to bardzo pojemne pojęcie, łączące wiele różnorodnych form aktywności. W najbardziej ogólnym rozumieniu są to gry, w których rywalizujące ze sobą kilkuosobowe zespoły przemieszczają się w przestrzeni miejskiej, rozwiązując kolejne zadania. Przymiotnik miejski ma charakter umowny, gdyż imprezę o podobnym charakterze można z powodzeniem zrealizować w miejscowości, która nie posiada formalnie statusu miasta. Najważniejsze, by udało się wyszukać odpowiednio liczne walory danego miejsca, które będą mogły stanowić podstawę przygotowywanej gry. Ideę można łatwo wyjaśnić poprzez analogię do gier planszowych, przeżywających ostatnio swoisty renesans popularności. 

 

W grach miejskich miasto staje się niejako planszą, a gracze – pionkami. W tym kontekście nazwanie kogoś „pionkiem” traci swój pejoratywny charakter i nabiera zupełnie innego znaczenia.

 

Wszyscy fani gier planszowych trudniejszych od poczciwego Chińczyka wiedzą doskonale, jak istotną rolę spełnia w nich plansza i wszelkie elementy, które się na nią składają. Podobnie w grach miejskich samo miasto jest nie tylko tłem rozgrywki, ale również jej bardzo ważnym elementem. W trakcie gry uczestnicy wchodzą w interakcje z różnymi składnikami przestrzeni miejskiej – poczynając od zabytków, a kończąc na… mieszkańcach. Podobnie jak w popularnych planszówkach, rozgrywka toczy się według z góry określonych reguł, jednak bardzo często twórcy gier miejskich, chcąc uniknąć znużenia graczy, dbają, aby pojawił się element zaskoczenia. 

Historię gier miejskich wywodzi się najczęściej od gier terenowych organizowanych przez skautów i harcerzy. Za pierwszą klasyczną grę miejską uważa się Ringolevio, stworzoną w USA w czasach Wielkiego Kryzysu. W Polsce działania o zbliżonym charakterze organizowane były w latach 90. XX wieku przez jedną ze stacji radiowych w ramach cyklu Inwazja Mocy. W ciągu ostatnich 10 lat idea stopniowo zyskiwała popularność, zarówno w dużych ośrodkach (Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa, Wrocław), jak i wielu mniejszych miejscowościach.

Klasyczne gry miejskie bazują na schemacie rozgrywki, w którym zespoły graczy wędrują po mieście i rozwiązują kolejne zagadki, otrzymywane w formie papierowych kart. Organizacja gier to jednak dziedzina, w której nowe, innowacyjne rozwiązania są wyjątkowo mile widziane, stąd też pojawiają się na przykład gry, w których uczestnicy poruszają się komunikacją miejską (np. gra Przekrocz Granice Poznania1) lub rowerem albo gry, w których przestrzeń rozgrywki ograniczona jest do wnętrza jednego budynku (gra zorganizowana w poznańskim zamku cesarskim). 

Coraz częściej pojawiają się również elementy nowoczesnych technologii (GPS, Internet, smartphony, kody QR). Obecnie twórcy gier czerpią też całymi garściami z dorobku innych, pokrewnych aktywności, wykorzystując i adaptując elementy geocachingu (poszukiwanie „skarbów” w oparciu o współrzędne geograficzne ich ukrycia, z wykorzystaniem odbiorników GPS), happeningów czy tzw. larpów (ang. live-action role-playing – przedsięwzięć z pogranicza gier i sztuki, w których uczestnicy improwizując, wcielają się w role i wspólnie tworzą i przeżywają opowieści; niektórzy uznają gry miejskie za odmianę larpów).

Zazwyczaj gry miejskie mają charakter wydarzeń jednorazowych, w których organizację zaangażowana jest duża grupa osób (animatorów), często występujących w atrakcyjnych przebraniach. Pojawiła się już także forma „gier wielokrotnego użytku”, które stanowią alternatywną formę zwiedzania miasta. 

 

Gry turystyczne występują w formie broszur, które można samodzielnie pobrać z Internetu lub otrzymać w punkcie informacji turystycznej. Taka broszura zawiera wszelkie informacje potrzebne graczowi, w tym: fabułę, cel gry, mapę z oznaczonymi punktami oraz szereg uniwersalnych zadań do wykonania. 

 

Gra turystyczna jest tak skonstruowana, aby jej ukończenie było możliwe niezależnie od dnia tygodnia, pory roku czy pory dnia, nie występują również ograniczenia czasowe. To uczestnik gry decyduje, kiedy i w jakim towarzystwie spróbuje podjąć wyzwanie. Zestaw gier turystycznych z całej Polski do samodzielnego pobrania i wydrukowania znaleźć można na stronie www.gryturystyczne.pl

Szansa na sukces

Co decyduje o sukcesie gier miejskich? Ich siła kryje się w tym, że na tak postawione pytanie każdy odpowie nieco inaczej. Młodym (przeważnie) graczom spodoba się dobra zabawa i silne emocje towarzyszące rozgrywce. 

 

Nauczyciele z pewnością docenią fakt, iż gry przełamują szkolne schematy, pozwalając na przekazywanie wiedzy w atrakcyjnej, „lekkiej” formie. Rodzice ucieszą się, że ich pociechy mają okazję pożytecznie spędzić czas na świeżym powietrzu, odrywając się choć na chwilę od komputera. 

 

Dla samorządowców ważna będzie rola gier w promowaniu danej miejscowości na zewnątrz, a jednocześnie kształtowaniu lokalnej tożsamości i dumy z własnej małej ojczyzny. Udział w grach stanowi doskonałą lekcję współpracy w grupie (przeważnie jeszcze pod presją czasu), ale gry uczą też przyjaznej rywalizacji. Gry miejskie to świetny sposób na kreatywne i aktywne spędzenie wolnego czasu. Zazwyczaj zalety gier miejskich przedstawia się w odniesieniu do uczestników, warto jednak pamiętać, że również wysiłek twórców nie pozostaje bezowocny. Organizacja gry to prawdziwa szkoła współpracy w ramach zespołu, dzielenia się zadaniami, nawiązywania kontaktów, promocji. W trakcie przygotowań organizatorzy rozszerzają swą wiedzę o mieście, a wymyślanie kolejnych zadań i łamigłówek stanowi niezły trening umysłowy porównywalny z szaradziarstwem w najlepszym wydaniu. Nie należy jednak zapominać, że organizacja gry – choć bez wątpienia niełatwa – jest również (i powinna być!) przede wszystkim dobrą zabawą.
 

Jak stworzyć grę

Pierwszym krokiem w przygotowaniu gry miejskiej jest wybór miejsca akcji – rozpoznanie terenu i odnalezienie budynków, detali architektonicznych, punktów usługowych czy po prostu miejsc, które można będzie wykorzystać w grze. Jak to zrobić? Nic trudnego, wystarczy zwykły spacer z aparatem i notatnikiem oraz uważna obserwacja okolicy. W czasie takiej przechadzki z pewnością okaże się, że wokół jest wiele ciekawych elementów miasta, o których istnieniu wcześniej nie mieliśmy w ogóle pojęcia. Wybierają...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy