Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela

10 kwietnia 2018

NR 22 (Styczeń 2018)

Scenariusz lekcji do filmu Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (reż. Gareth Edwards)

0 319

Temat zajęć

Kosmiczna walka o nową nadzieję
Grupa wiekowa     Szkoła podstawowa i ponadpodstawowa
Czas realizacji    Dwie godziny lekcyjne1
Zagadnienia edukacyjne:
  • Pokładać, rozwiać, zrobić… – związki frazeologiczne o nadziei
  • Nadzieja umiera ostatnia” – czy rzeczywiście? Rozprawka z wykorzystaniem filmowych i literackich przykładów.
  • Łotr 1 a Pieśń o Rolandzie, Romeo i Julia, Śmierć Pułkownika czy Kamienie na szaniec – filmowy i literacki motyw poświęcania życia dla idei.
  • "Mylisz porządek z terrorem” – czy rzeczywiście można je pomylić?
  • Spin-offy i prequele – co to takiego?
Cele operacyjne

Uczeń/uczennica:

  • dokonuje analizy i interpretacji filmu fabularnego,
  • potrafi określić, czym jest kulturowy fenomen Gwiezdnych Wojen,
  • umie wyjaśnić znaczenie terminów prequel, sequel, spin-off, 
  • sprawnie posługuje się frazeologią związaną ze słowem „nadzieja”,
  • odnajduje powiązania fabularne w dziełach różnych epok
Formy i metody pracy 
  • wykład,
  • heureza, 
  • burza mózgów,
  • praca w grupach
Materiały dydaktyczne     wydrukowane załączniki

 

Przebieg zajęć

Lekcja 1. Nadzieja niejedno ma imię

  • Lekcję rozpoczyna przygotowana przez nauczyciela bądź któregoś z uczniów prezentacja w formie miniwykładu porządkującego podstawowe informacje na temat sagi Gwiezdne wojny. W czasie wystąpienia powinny być poruszone następujące zagadnienia pozwalające uczniom osadzić film Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie w najważniejszych kontekstach cyklu:
    • Gwiezdne wojny jako popkulturowy fenomen cieszący się niesłabnącą popularnością od końca lat 70. po dziś.
    • Gwiezdne wojny jako historia upadku i odkupienia Anakina Skywalkera. 
    • Charakterystyka świata przedstawionego w serii oraz sylwetek jej najważniejszych bohaterów. [10 min]
  • Następnie nauczyciel rozdaje uczniom karty pracy (zał. nr 1) i prosi o poprawne uszeregowanie danych zawartych w tabeli. Rozwiązując zadanie (zad. 1), uczniowie bazują na wiedzy zdobytej podczas prezentacji, mogą też posiłkować się informacjami zasięgniętymi z internetu za pośrednictwem komputerów, telefonów bądź tabletów  [8 min]

    Poprawnie wypełniona tabela przedstawia się następująco:

CHRONOLOGIA OPOWIEŚCI TYTUŁ ROK PREMIERY
CZĘŚĆ I MROCZNE WIDMO 1999
CZĘŚĆ II ATAK KLONÓW 2002
CZĘŚĆ III ZEMSTA SITHÓW   2005
GWIEZDNE WOJNY – HISTORIE ŁOTR 1 2016
CZĘŚĆ IV NOWA NADZIEJA 1977
CZĘŚĆ V IMPERIUM KONTRATAKUJE  1980
CZĘŚĆ VI POWRÓT JEDI 1983
CZĘŚĆ VII PRZEBUDZENIE MOCY 2015
CZĘŚĆ VIII OSTATNI JEDI  2017
  • Gdy uczniowie zakończą pracę nad wypełnianiem tabeli, nauczyciel prosi ich, by zwrócili uwagę na fakt, iż chronologia opowieści znacząco różni się od chronologii powstawania kolejnych filmów. Nauczyciel inicjuje moderowaną dyskusję na temat możliwych przyczyn takiego rozwiązania. [8 min]
  • Przykładowe argumenty możliwe do poruszenia w dyskusji:
    • pogłębienie psychologii postaci – lepiej zrozumiemy postępowanie bohatera, gdy poznamy jego przeszłość,
    • Gwiezdne wojny to ogromne uniwersum – dzięki opowiedzeniu przeszłości tego wielkiego świata staje się on bardziej wiarygodny i złożony, 
    • motywacja komercyjna – powrót do historii mającej miliony zagorzałych fanów to doskonała inwestycja finansowa i przepis na wielki sukces (zwłaszcza przy rozwijających się możliwościach kina cyfrowego).
  • Następnie nauczyciel pyta uczniów o różnice między prequelem i sequelem, po czym zapisuje na tablicy definicje i prosi uczniów o ich zanotowanie:

Prequel – utwór literacki lub filmowy opowiadający wydarzenia wcześniejsze niż opisane w pierwowzorze. Prequele powstają zazwyczaj później niż oryginalne dzieła i często wyjaśniają wątki i zdarzenia, o których opowiadała główna część.

Sequel – kontynuacja jakiegoś dzieła, najczęściej filmu, książki lub gry komputerowej, przedstawiająca dalsze losy poznanych bohaterów lub kontynuująca wątek ukazany w poprzednim dziele.

Spin-off – w terminologii związanej z produkcją filmową, telewizyjną i grami komputerowymi jest to określenie nowego produktu powstałego na bazie dużej popularności bohaterów lub wątków produkcji oryginalnych. Najczęściej prezentuje przygody bohaterów drugoplanowych wcześniejszych produkcji, rozwijając wątki poboczne.

 

  • Nauczyciel prosi uczniów, by określili, w stosunku do których części Gwiezdnych wojen Łotr 1 jest prequelem, a do których sequelem. Następnie zadaje uczniom pytanie, co świadczy o tym, że Łotr 1 wpisuje się w definicję spin-offu.  [5 min]    

Przykładowa odpowiedź:  Łotr 1 najbardziej nawiązuje do Nowej nadziei, której jest prequelem. Zdobyte przez Jyn Erso i Cassiana Andora plany nowopowstałej Gwiazdy Śmierci zostaną wykorzystane w Nowej nadziei do zniszczenia tej imperialnej broni masowego rażenia przez jednego z głównych bohaterów sagi, Luke’a Skywalkera. Łotr 1 nie śledzi przygód rodziny Skywalkerów, a więc oddala się od głównego tematu sagi. Rozgrywa się jednak w tym samym uniwersum i rozwija poboczny wątek związany z historią głównych bohaterów, wyraźnie do niej nawiązując, wpisuje się w definicję spin-offu. 

  • Nauczyciel pyta uczniów, jaka wartość jest najważniejsza dla rebeliantów walczących o wolność w filmie Łotr 1. Jeśli uczniowie będą mieli trudności ze wskazaniem nadziei jako kluczowej wartości motywującej bohaterów filmu, nauczyciel powinien subtelnie naprowadzić ich na ten konkretny termin.    
  • Następnie nauczyciel pyta uczniów, dlaczego właśnie nadzieja jest tak ważna dla Jyn i jej towarzyszy broni. W toku dyskusji klasa wspólnie dochodzi do następującego wniosku: gdyby bohaterowie pozbawieni byli nadziei na ostateczne zwycięstwo dobra nad złem, musieliby ulec i poddać się w obliczu przytłaczającej przewagi, jaką Imperium ma nad Rebelią. Nauczyciel może zapytać, czy uczniowie zapamiętali z filmu jakieś powiedzenie związane z nadzieją. [7 min]
  • Następnie nauczyciel prosi uczniów, by ponownie zajrzeli do rozdanych uprzednio kart pracy i skupili się na zadaniu nr 2. Korzystając ze słów zawartych w ramce, uczniowie uzupełniają luki we fragmentach tekstów prasowych w taki sposób, by utworzyć frazeologizmy i przysłowia zawierające słowo „nadzieja”. Nauczyciel może wykorzystać zadanie, by przypomnieć uczniom terminologiczne różnice pomiędzy związkami frazeologicznymi i przysłowiami.  [7 min]

Poprawnie uzupełnione zadanie przedstawia się następująco:

„Pierwszoligowa Flota Świnoujście pilnie poszukuje sponsora, który zabezpieczy budżet na nowy sezon. Przez ostatnie tygodnie klub …………… żył …………… nadzieją na związanie się z inwestorem z Portugalii, który sam zgłosił się do władz miasta z ofertą”.
Szokujące warunki inwestora, „Gazeta Wyborcza” Szczecin – wydanie z dnia 21.06.2014

„Grzegorz Stępień to jeden z mieszkańców Wilkowa, któremu powódź zniszczyła cały dorobek życia. (…) Całą nadzieję pan Grzegorz …………… pokładał …………… w polisie ubezpieczeniowej na 300 tys. zł. Wydawało się, że nawet część tej sumy wystarczy na odbudowanie gospodarstwa. Ale dostał zaledwie 20 tys. zł”.
Odszkodowanie po powodzi – happy end, „Gazeta Wyborcza” Lublin nr 177, wydanie z dnia 1.07.2010

„Miley Cyrus, niegdysiejsza gwiazda serialu Hanna Montana, a ostatnio przede wszystkim popowa wokalistka, zaprzeczyła, jakoby …………… była przy …………… nadziei. Media donosiły ostatnio, iż artystka i jej obecny chłopak, syn Arnolda Schwarzeneggera, Patrick spodziewają się dziecka”.
Miley Cyrus w ciąży ze Schwarzeneggerem? Rzecznik gwiazdki zabiera głos, www.dziennik.pl – dnia 7.11.2014

„Nie można robić kariery kosztem własnego zdrowia czy bliskich. Trzeba mieć nadzieję na lepsze jutro i dążyć do wcześniej postawionego celu. To prawda, że nadzieja jest …………… matką głupich ……………, ale każda matka kocha swoje dzieci”.
OPTYMISTA, „Gazeta Wyborcza” Kielce nr 92, wydanie z dnia 19.04.2006

„Poranek okazał się dla polskich sportowców bardzo udany. (…) Nie były to występy na miarę medali, bo nasze panie dobiegły do mety z szóstym czasem, a panowie z siódmym, ale i tak duma rozpiera, że wśród najszybszych sztafet na świecie znajdują się także te polskie. A że nadzieja …………… umiera ostatnia …………… to do ostatnich minut londyńskich mistrzostw będziemy wierzyć w medale naszych biegaczek i biegaczy”.
MŚ w Londynie: Zapis RELACJI LIVE z sobotniej sesji wieczornej. Medal Lićwinko, 9. miejsce Krukowskiego, www.sport.se.pl – dnia 12.08.2017

„Pawełek ze Słupska ma 5 lat i choruje na autyzm. Wymaga badań, diety, terapii i systematycznego wspomagania rozwoju. Jest pod stałą opieką Centrum Terapii Synergis oraz specjalistycznych poradni. …………… rokuje …………… nadzieję, aby w przyszłości normalnie funkcjonować – do tego jednak potrzeba kosztownej rehabilitacji”.
Nasz jeden procent podatku da im nadzieję na zdrowie, „Głos Pomorza” wydanie z dnia 23.04.2012

„Dlatego ostatnia udana próba rakietowa Korei Północnej, w wyniku której – jak podano – na orbitę okołoziemską wyniesiony został satelita meteorologiczny, musi …………… rozwiać …………… nadzieje na współpracę Kim Dzong Una ze wspólnotą międzynarodową – pisze Financial Times”.
Zachodnie media nie mają już złudzeń co do Kim Dzong Una i Korei Płn., www.wp.pl – dnia 13.12.2012

„W zeszłym roku w całej kamienicy zamontowano kaloryfery i rury do centralnego ogrzewania. Wciąż jednak nie płynie w nich ciepło, bo instalacja nie została podpięta do miejskiej sieci. Niektórzy mieszkańcy śmieją się, że kaloryfery robią za nietypową ozdobę ścienną. (…)
– …………… zrobili …………… nadzieję z tym centralnym. Jeszcze klatkę schodową odnowili. A teraz się okazuje, że musimy się wyprowadzić, bo kamienica znowu idzie do remontu. Gdzie tu sens? – pyta pani Hanna”.
Praga. Ojciec tu umarł, i babcia i dziadek, ale czy to znaczy, że ja mam do końca życia dźwigać po schodach zakupy?, „Gazeta Wyborcza” Warszawa – wydanie z dnia 09.12.2016

Po uzupełnieniu zadania nauczyciel omawia wraz z uczniami znaczenie wykorzystanych frazeologizmów i przysłów, zwracając uwagę uczniów na fakt różnic semantycznych występujących w obrębie jednego słowa. Nadzieja okazuje się mieć zatem więcej niż tylko jedno imię. 

  • Na koniec lekcji nauczyciel zadaje zadanie domowe. Wykorzystując znane Ci przykłady filmowe i literackie, napisz rozprawkę na temat: „Nadzieja umiera ostatnia” – czy rzeczywiście?

 

Lekcja 2. Śmierć dla idei? Ale jakiej?/Porządek czy terror? 

  • Nauczyciel dzieli klasę na cztery grupy, z których każda otrzymuje do wypełnienia tabelę (zał. nr 2) zestawiającą Łotra 1 z uprzednio omawianą lekturą, w której pojawia się motyw śmierci dla idei (konkretne utwory można wymienić na inne w zależności od omówionych już przez klasę lektur). [12 min]

Poniżej znajduje się przykładowo wypełniona tabela dla wszystkich czterech grup.

   GRUPA I  GRUPA II  GRUPA II GRUPA IV
Utwór  Łotr 1   Pieśń 
o Rolandzie
Romeo i Julia Śmierć Pułkownika Kamienie 
na szaniec
Epoka XXI wiek średniowiecze renesans romantyzm XX wiek
Gatunek  film 
przygodowy/space 
opera
chansons 
de geste
dramat   wiersz  powieść
Bohater 
poświęcający 
życie
rebelianci walczący z imperium średniowieczny 
rycerz
 para nieszczęśliwych 
kochanków
Emilia Plater, kapitan powstania listopadowego młodzi chłopcy, członkowie Szarych Szeregów
Idea przyświecająca bohaterowi obalenie 
totalitarnego 
reżimu/walka 
o wolność/nadzieja 
na lepsze jutro
walka 
z saraceńskim najeźdźcą/obrona chrześcijaństwa/etos rycerski
miłość/niezgoda 
na przymusową
rozłąkę/śmierć jako 
ostateczny akt decydowania o własnym losie
walka o wyzwolenie narodu 
spod obcej 
okupacji/ żołnierskie bohaterstwo
pór wobec nazistowskiej 
okupacji/uratowanie przyjaciela 
z rąk wroga/walka 
o wolność własną 
i narodu
Czy jego/jej/ich 
ofiarna śmierć 
odbierana jest jako czyn bohaterski?
Tak – bohaterska
śmierć bohaterów 
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy