Dołącz do czytelników
Brak wyników

Rzetelność naukowa dla nauczycieli – prolegomena

Artykuły z czasopisma | 29 listopada 2017 | NR 6
76

Sprawy plagiatów, czyli popularnie mówiąc „kradzieży intelektualnych”, często goszczą na łamach prasy całego świata i dotyczą zarówno różnych grup społecznych, jak i zawodowych. W Polsce najczęściej słyszymy o naruszeniach prawa autorskiego nauczycieli akademickich, ponieważ w tym środowisku awans naukowy wiąże się z koniecznością publikowania wielu prac naukowych i pisania książek.

Kilkanaście lat temu znaczną sensacją było przyłapanie na tzw. pirackim plagiacie prof. dr. hab. Mariana Ochmańskiego, ówczesnego dziekana Wydziału Pedagogiki UMCS w Lublinie. Jak podał tygodnik „Polityka”, prof. Ochmański dosłownie przepisał pracę pt. Edukacyjne nadzieje i rozczarowania XX wieku autorstwa wybitnego nestora polskiej pedagogiki, prof. Czesława Kupisiewicza, członka rzeczywistego PAN. Po wygłoszeniu jej na konferencji naukowej przesłał tekst do druku pod własnym nazwiskiem w monografii pokonferencyjnej Wielowymiarowość integracji w teorii i praktyce edukacyjnej, która wyszła w lutym 2002 r. w Wydawnictwie UMCS1. Oprócz tego prof. Ochmański przejął dwie inne prace zagranicznych naukowców, które przetłumaczył z języka angielskiego na polski i opublikował w kolejnych monografiach pokonferencyjnych. W konsekwencji utracił zdobywany w ciągu wielu lat prestiż zawodowy, musiał zrezygnować ze stanowiska dziekana i przejść na wcześniejszą emeryturę, zaś Uczelniana Komisja Dyscyplinarna ukarała go w 2004 r. trzyletnim zakazem wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego2.

Od 2003 r. różnorodne przypadki naruszania rzetelności naukowej w Polsce opisuje dr Marek Wroński na łamach miesięcznika „Forum Akademickie”. Drukowany od trzynastu lat cykl Z archiwum nieuczciwości naukowej przedstawia kolejne przykłady plagiatów oraz innych oszustw naukowych, popełnianych zarówno przez młodych, jak i doświadczonych naukowców i pedagogów akademickich. 

Kolejną grupą, która często nie przestrzega zasad cytowania i posługiwania się cudzymi tekstami, są studenci, którym zdarza się przepisać prace semestralne czy zaliczeniowe. 
Co więcej, coraz częściej odkrywane są plagiaty w pracach dyplomowych: zarówno licencjackich, jak i magisterskich. Nie brakuje wśród nich studentów kierunków pedagogicznych4, 5. Sprawy te zwykle są ukrywane, bowiem panuje niesłuszne przekonanie, że ujawnione naruszenia zasad cytowania źle wpływają na wizerunek wydziału i uczelni. Ta opinia nie jest prawdziwa – upublicznianie odkrytych nierzetelności, związany z tym wstyd dla sprawców i wdrożenie surowych kar zniechęca wiele osób do próby przejęcia dorobku innych. 

Prz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy