Dołącz do czytelników
Brak wyników

Puść „oczko” poezji,
czyli o 21 pomysłach na twórcze i kreatywne lekcje języka polskiego z wierszem na pierwszym planie

Artykuły z czasopisma | 16 lipca 2018 | NR 25
65

Wiersz, liryka, interpretacja i analiza tekstu, środki poetyckie – te słowa często (lub mniej) budzą w uczniach strach, niepokój czy grozę. Oczywiście nie można generalizować – są przecież tacy, którzy bardzo lubią czytać poezję! Tym bardziej trzeba wspierać w nich tę sympatię! Co jednak zrobić w sytuacji, gdy nie jest tak kolorowo? Co, jeśli na pokładzie wśród uczniów mamy bunt i niechęć? A jeszcze dodatkowo ciąży nad nami widmo egzaminu, na którym przecież tekst liryczny może się pojawić? Jak wybrnąć z tej dość niełatwej sytuacji? Finalnie naszym celem jest sytuacja win-win, czyli wygrany zarówno w osobie ucznia, jak i nauczyciela!

ie sposób pisać o pomysłach na lekcje języka polskiego, które są związane z poezją, bez nawiązania do genialnej publikacji, jaką jest książka Stanisława Bortnowskiego i Anny Biernackiej pt. Scenariusze przekorne i prawie niemożliwe. Autorzy określają swoją misję nauczyciela jako ogrodnika, który sadzi kolejne palmy podobne do tej warszawskiej z rondzie de Gaulle’a! Oddając się lekturze o scenariuszach przekornych, można dostrzec jasne sygnały i komunikaty, które autorzy wysyłają do czytelnika.

Idąc za wyżej wymienionymi autorami, pragnę przybliżyć kilka zaleceń z obszaru twórczości adresowanych do nauczycieli:

Twórczość, która jest szczególnie ważna i potrzebna na lekcjach języka polskiego, dowartościowuje ucznia, czyni go podmiotem lekcji, spełnia jego ambicje, wyzwala go, rozwija go, daje mu też patent na oryginalność. W aspekcie metodycznym przeciwstawia się rutynie i powtarzalności, łamie przyzwyczajenia, niszczy stereotypy, jest też reklamą literatury, ciekawiej ją tłumaczy i popularyzuje, czyli przezwycięża niemoc rozumienia poezji. To doskonałe otwarcie na samodzielność i wyobraźnię2. Lekcje z poezji są szczególnie wdzięczne dla kształcenia zdolności twórczych. Poezja sama w sobie jest kwintesencją kreatywności, kondensacją innego spojrzenia na świat, więc jakby zachęca do wykraczania poza przyzwyczajenia i granice normalności – puentuje Anna Biernacka3.

Nie wolno nikomu podcinać skrzydeł i przekreślać żadnego z uczniów! Nauczyciel powinien widzieć w uczniach szansę i potencjał! Z literaturą uczeń nawiązuje kontakt, dobrze, aby udało mu się ją poczuć, zrozumieć i przeżyć. Literaturę trzeba spopularyzować, zaciekawić nietypowymi zajęciami lekcyjnymi. Dajmy uczniom wybór, niech argumentują, rozmawiają, dyskutują, myślą i działają!

Jak piszą autorzy scenariuszy przekornych: „Gdyby formalnie skatalogować sugestie działań twórczych, byłyby to: świadome naśladownictwa, trawestacje, stylizacje, parodie, inscenizacje, dramy, przekłady na inny język sztuki, więc scenariusze, scenopisy filmowe i teledyski, opowiadania, dialogi, reportaże, wywiady, ekspertyzy, wykresy, gry dydaktyczne, zagadki, puzzle itp., cokolwiek da się z nieograniczonej wyobraźni pedagogicznej stworzyć. Nie wszystko będzie możliwe do nazwania, ale terminologia i klasyfikacja nie są ważne, ważny jest pomysł”4. Pamiętajmy, że naszych uczniów stać na wiele więcej, niż nam się wydaje! 
Idąc tropem twórczości i kreatywności, proponuję 21 pomysłów na pracę z tekstem lirycznym (możliwe do zrealizowania w szkole podstawowej i średniej). Oto one:

  1. Po pierwsze: Drogi Nauczycielu, Twoim zadaniem jest działać na wyobraźnię! 
  2. Po drugie: przekształć swoje lekcje w warsztaty twórczości! 
    • Zwiększaj wrażliwość młodych ludzi.
    • Wyrabiaj tolerancyjny stosunek do nowych idei, pojęć.
    • Strzeż się narzucania sztywnych schematów.
    • Zabijaj studentom (uczniom) ćwieka.
    • Wychowuj nauczycieli o śmiałym i żywym umyśle1.
  3. Po trzecie: uwierz, że uczeń potrafi! 
  4. Po czwarte: bądź chętny i otwarty na różnorodność metod i wciąż wymyślaj nowe rozwiązania!
    • Autorze, pokaż się!
      Co robi uczeń? 
      Przygotowuje biogram/sylwetkę autora. Oprócz standardowych i podstawowych informacji o pisarzu ważne są nieznane ciekawostki. 
      Preferowana forma pracy: prezentacja multimedialna, plakat, kolaż z tekstem, album fotograficzny z opisem, wiersz, mit, legenda, obrazek-rysunek z chmurkami i tekstem.
    • Fakty. Ludzie. Pieniądze lub Jeden z dziesięciu
      Co robi uczeń?
      Przygotowuje dane informacyjne dotyczące autora, wiersza, środków poetyckich, konte...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy