Dołącz do czytelników
Brak wyników

„Najlepsze życzenia z głębi mego kamiennego serca”
Scenariusz lekcji w szkole podstawowej

Artykuły z czasopisma | 5 grudnia 2017 | NR 9
26

Wirtualna rzeczywistość, obrazkowe informacje, e-maile czy pisane skrótowo SMS-y sprawiają, że uczniowie mają problemy z doborem słownictwa przy wyrażaniu własnych myśli, refleksji i spostrzeżeń. W trakcie wypowiedzi często powtarzają te same wyrazy, nie używają synonimów. Zdarza się, że nawet „piątkowi” młodzi użytkownicy języka zaskakują nieznajomością znaczenia, wydawałoby się, powszechnie używanych zwrotów. Zbyt ubogi zasób słownictwa, jakim dysponują, utrudnia im formułowanie wniosków dotyczących otaczającego świata. Komunikaty nastolatków są eliptyczne, przepełnione słowami zapisywanymi w quasi-angielskiej transkrypcji lub uzupełniane piktogramami wykorzystującymi kombinacje graficznych symboli na klawiaturze.

Sposoby porozumiewania się uległy diametralnej metamorfozie. W konsekwencji powszechnie dostępnych laptopów, telefonów komórkowych i smartfonów radykalnie zmienia się przestrzeń stylistycznych potrzeb i ambicji. Warto zwracać jednak uwagę na rozwijanie zdolności tekstotwórczych dzieci i młodzieży. Bogacenie leksyki uczniów ma bowiem duży wpływ na dalszy rozwój ich sprawności intelektualnej. Podnoszenie kompetencji językowych, wprowadzenie nowych wyrazów, a przez to powiększenie biernego i czynnego słownika dziecka, daje gwarancję powodzenia w rozwoju osobowości. Skłania do samodzielnego, twórczego myślenia, ułatwia konstruowanie dłuższych wypowiedzi ustnych i pisemnych. Profesor Edward Polański2 pisał niegdyś: „wiadomo, że słowo «otwiera bramy»”. 

Celem proponowanej triady lekcyjnej jest poszerzenie słownictwa uczniów wokół pojęć: ciepło i zimno wewnętrzne. Uznałam je za ważne, gdyż wiążą się z takimi wartościami, jak dobro, zło, życzliwość, egoizm, miłość, nienawiść. Stosunek do tych wartości oraz ich hierarchia mają wpływ na postawę i moralność każdego człowieka. „Współczesną dydaktykę pisania i w ogóle języka polskiego trzeba rozwijać nie tylko w kierunku podmiotowym, o uproszczonym rozumieniu, lecz należy ją wzbogacać o wymiar antropocentryczno-aksjologiczny. Tylko wówczas uczeń może zrozumieć i przekonać się, że od jego kompetencji językowej zależy poziom jego życia, kultury i człowieczeństwa. Niech prawdziwy polonista, jako pedagog i człowiek, w procesie tekstotwórczego kształcenia widzi nie tradycyjnego ucznia, lecz młodszego, rozwijającego się człowieka. A dla niego istotną wartością nie będzie zdolność wyrażania swych »treści wewnętrznych« poprawną i naturalną (…) polszczyzną w słowie mówionym i pisanym”.

Scenariusze lekcji korelują treści literackie i językowe wokół wymienionych wyżej słów-kluczy w oparciu o analizę tekstu Zbigniewa Herberta pt. Kamyk.

Lekcja 1 – Temat: „Kamyk jest stworzeniem doskonałym”... a człowiek?

Etap szkolny:

Klasa VI szkoły podstawowej, klasa I gimnazjum

Cele ogólne:

Przybliżenie uczniom znaczenia pojęć: ciepło i zimno wewnętrzne oraz wzbogacenie związanego z nimi słownictwa

Cele szczegółowe:

Uczeń:

  • zapoznanie z tekstem Zbigniewa Herberta Kamyk,
  • przypomnienie pojęć: podmiot liryczny, bohater liryczny, wers, metafora, antonim,
  • przybliżenie znaczenia pojęć: ciepło wewnętrzne, zimno wewnętrzne,
  • doskonalenie umiejętności tworzenia antonimów,
  • wzmocnienie poczucia kompetencji uczniów w obszarze redagowania autors...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy