Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praktyczny Przewodnik Nauczyciela

7 listopada 2019

NR 33 (Listopad 2019)

Literackie symbole w praktyce, czyli uczymy się grzeczności przy stole
Scenariusz zajęć na podstawie fragmentu epopei Adama Mickiewicz Pan Tadeusz

0 4

Nie od dziś wiadomo, że uczniowie najbardziej zapamiętują to, co sami wykonają. Tak było w przypadku omawiania z uczniami klasy V fragmentu Pana Tadeusza dotyczącego grzeczności. Wtedy właśnie postanowiłam, że XIX-wieczne maniery przy stole należy pokazać w praktyce.

Cel • Znam i rozumiem pojęcia: symbol, archaizm, savoir-vivre, netykieta.
• Wiem, na czym polegają zasady dobrego wychowania, i potrafię zastosować je w praktyce.
Dla kogo?  dla uczniów klas V 
Na jak długo?  90 minut zajęć języka polskiego + 45 minut zajęć wychowawczych
Co będzie potrzebne?  podręcznik do klasy V z fragmentem epopei, długi arkusz papieru (taki, by rozciągnąć go przez całą długość klasy, aby mogli pracować przy nim wszyscy uczniowie), kolorowe pisaki

 

Etap 1 Archaizmy w Panu Tadeuszu

Lekcję rozpoczynamy od przypomnienia informacji na temat Pana Tadeusza, z którym uczniowie spotkali się po raz pierwszy w klasie IV. Następnie czytamy fragment tekstu O grzeczności, zwracając uwagę na walory języka i niezrozumiałe słowa. Tutaj też utrwalamy pojęcie archaizmu. 

Dalej wyjaśniliśmy, czym jest „grzeczność”. 

Uczniowie notują informację, że jest to uprzejmość, kultura osobista i zasady dobrego zachowania.

Uczniowie wymieniają przykłady dobrego zachowania, które znaleźli we fragmencie, a następnie wpisują je do zeszytu. Po tej części lekcji jest czas na dyskusję o XIX-wiecznych i obecnych zasadach zachowania się przy stole. Każdy z nas korzysta z dobrodziejstw internetu, więc warto wykorzystać okazję, by porozmawiać również o netykiecie, czyli zasadach zachowania się każdego uczestnika w sieci. 
 


Etap 2 Savoir-vivre na co dzień


Kolejny etap zajęć to rozmowa o ogólnych zasadach savoir-vivre’u, które każdy może stosować na co dzień. Tutaj uczniowie pracują w jednej, wielkiej grupie. Młodzi ludzie dostają od nauczyciela długi arkusz papieru, na którym muszą wpisać zasady dobrego zachowania w szkole i poza nią.  Przy okazji wypełniania arkusza przez uczniów warto zaproponować, by uczniowie kontrolowali się nawzajem i poprawiali błędy (najczęściej ortograficzne). Pracę uczniów po zakończeniu lekcji warto powiesić na ścianie w klasie.


Załącznik 1. (klasowy savoir-vivre)

 

Etap 3 Grzeczność przy stole, czyli słów kilka o symbolu


Ten etap zajęć jest powrotem do treści zawartych w Panu Tadeuszu. To doskonały moment, by odwołać się w kontekście epopei do mebla, bez którego kolacja by się nie odbyła, a mianowicie do stołu. Tutaj warto zapytać uczniów, z czym kojarzy im się stół, a odpowiedzi zapisać w formie notatki graficznej.


Załącznik 2. (stół: notatka graficzna)

 Po takiej burzy mózgów i przygotowaniu notatki przyszedł czas na zdefiniowanie pojęcia symbol. Według Słownika języka polskiego symbol to:  

  1. „pojęcie, przedmiot, znak itp., mające jedno znaczenie dosłow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy