Język polski w akcji

O nauczaniu na miarę czasów i wyzwań

Akademia rozwoju nauczyciela

Janusz Gajda w książce Media w edukacji postuluje osobotwórczą rolę kultury: „Rozwój [człowieka – przyp. A. T.] zakłada uwzględnienie przemian społeczno-cywilizacyjnych, spojrzenia na kulturę i edukację jako wzajemnie przenikających się procesów. Stąd konieczność uwzględnienia w edukacji humanistycznej realiów życia, zwłaszcza kiedy stają się one dominujące”1. Ten nowy humanizm stawia sobie za cel wychowanie młodego człowieka do uczestnictwa w kulturze, przyjmowania określonych postaw, życia aktywnego w społeczności, do której należy z uwzględnieniem realiów, w których nasz uczeń żyje. Jak bardzo to trudne zadanie, przekonałam się wielokrotnie, uczestnicząc w dyskusjach o szkole prowadzonych w gronie nauczycieli i rodziców.
 

Niedawno uczestniczyłam w zebraniu rodziców klas szóstych. Mieli zastanowić się nad przyszłą edukacją swoich dzieci. W czasie dyskusji wyraźnie zaznaczyła się linia podziału: jedni oczekiwali poszerzenia oferty szkoły o dodatkowe lekcje polskiego i matematyki „pod egzamin”, inni z entuzjazmem dyskutowali o działaniu projektowym w rocznych programach edukacyjnych rozwijających umiejętności myślenia matematycznego, twórczego, strategicznego. Podobne dyskusje toczą się wśród nauczycieli. Lęk przed zmianą uzasadniają obowiązkiem realizacji podstawy programowej. 

POLECAMY

Janusz Gajda stawia tezę, że edukacja nie może istnieć bez kontekstu cywilizacyjnego. Szkoła nie może być wyalienowana z kontekstów, w jakich uczeń żyje. Dobrze to opisują nauczyciele należący do projektu „Kreatywna Pedagogika” z Gdańska, którzy popularyzują nowoczesne nauczanie: „Przemiany we współczesnym świecie, zmiany w kulturze i na rynku pracy wymuszają nowe nauczanie w szkole. Coraz częściej nauczyciele wyrażają bezradność w kontaktach z uczniami, którzy wydają im się trudni, nadpobudliwi i niechętni do współpracy. Uczniowie z kolei twierdzą, że szkoła jest nudna i odległa od prawdziwego życia. Pracodawcy krytykują anachroniczny, skostniały system oparty na bierności podmiotu, niekształcący kreatywności. Potwierdzają to analizy wyników egzaminów zewnętrznych. Wiemy, że w edukacji potrzebne są zmiany”.

 

Kto dziś pamięta o pięknej i mądrej definicji etymologicznej szkoły jako odpoczynku duchowym, na przebywaniu wśród ludzi, którzy wzajemnie są sobie życzliwi, na wspólnym poszukiwaniu prawdy, dzieleniu się nią oraz radowaniu się z jej znalezienia? Polonista ma tu swój wielki przywilej: wspólne czytanie, analiza obrazów, słuchanie muzyki, oglądanie filmów w naturalny sposób prowadzi ku formacji młodego człowieka. Lekcje języka polskiego realizowane w sposób świadomy, przemyślane jako spójna całość są znakomitym pretekstem do budowania kapitału kulturowego naszych uczniów. Najważniejszym pewnie celem edukacji humanistycznej jest wdrożenie dzieci i młodzieży do aktywnego uczestnictwa w kulturze, wyzwolenie w nich radości czytania, potrzeby obcowania z dziełem sztuki, wreszcie – przetwa...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy