Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela

29 listopada 2017

NR 6 (Maj 2015)

Drogowskazy na drodze do szczęścia i samorealizacji

0 256

Od zarania dziejów ludzie poszukują odpowiedzi na pytania o charakterze egzystencjalnym. Filozofowie, psycholodzy, socjolodzy i pedagodzy udzielają różnych odpowiedzi na te pytania. Dla osób o hedonistycznym nastawieniu miarą jakości życia jest bilans emocjonalnych doznań oraz uczucie satysfakcji. Natomiast zwolennicy eudajmonistycznej teorii o normatywnym charakterze za miarę szczęśliwego życia uważają: rozwój osobisty, autonomię, pozytywne relacje z innymi, zdolność kształtowania swojego otoczenia oraz poczucie celowości i wartości własnego życia (Ryff, 1989; za: Czapiński, 2005, s. 15).

Powszechne przekonanie, że upragniony dobrostan psychiczny pojawi się, gdy zrealizowane zostaną istotne cele i dążenia czy zdobyte zostaną określone dobra materialne, powoduje, iż „odkłada się” bycie szczęśliwym na później. Większość ludzi wierzy bowiem, iż „ostateczne szczęście czeka na nich za horyzontem spełnionych marzeń: szczęśliwy będę dopiero, gdy uda mi się zrealizować wszystkie ważne cele życiowe. 
W naszym myśleniu przewagę ma teoria szczęścia pochodzącego z zewnątrz i wynikające z niej złudzenie postępu 
hedonicznego” (Czapiński, 2005, s. 54–55). Okazuje się jednak, że to indywidualny system przekonań oraz sposób pos-trzegania świata ma o wiele większy wpływ na poczucie szczęścia niż obiektywne warunki (Diener, Lucas, Oishi, 2005, 
s. 45). Liczne badania jednoznacznie wykazały bowiem, iż niematerialiści są bardziej szczęśliwi od materialistów. 
Dylemat: żyć sensownie czy przyjemnie, towarzyszy naszym codziennym wyborom (Diener, Lucas, Oishi, 2005, s. 91).

W konfrontacji z różnymi problemami stawiamy sobie pytania: Jaki jest sens mojego istnienia? Co składa się na szczęśliwe życie? Czy jestem w stanie osiągnąć pełne zadowolenie z siebie i z tego, co dokonałem? W toku różnych działań często boleśnie przekonujemy się, że szczęście i spokój wewnętrzny nie przychodzą wraz z upragnionymi rzeczami, tylko trzeba je wypracować w oparciu o konfrontację z samym sobą. Upatrywanie w innych ludziach własnego szczęścia i spełnienia powoduje, że stajemy się ofiarami zewnętrznych okoliczności. Zamiast rozwijania poczucia wpływu na bieg swojego życia wchodzimy w rolę ofiary, czekając, aż inni ludzie lub korzystne okoliczności odmienią nasze życie. Umiejętność rozróżniania rzeczy od nas niezależnych od tych, które możemy zmieniać, stanowi o mądrości życiowej. Przy głębszej refleksji okazuje się, że nasz sposób spostrzegania siebie warunkuje to, jak widzimy innych, jak interpretujemy przeszłość i teraźniejszość oraz jakie mamy wyobrażenie naszej przyszłości (Ramphe, 2006, s. 115–118). W ujęciu humanistycznym człowiek powinien kreować swoje potrzeby i sam wyznaczać cele życiowe na drodze ku samorealizacji, w oparciu o proces samokształcenia i samoakceptacji. Nie jest to wcale droga łatwa, a postawa bierna albo konformistyczna jawi się jako bezpieczniejsza, ponieważ nie wymaga wysiłku niezbędnego w procesie dokonywania zmian w sobie. Zaletą postawy rezygnacji jest to, iż nie dostrzega się odpowiedzialności za swoje życie, obarczając innych ludzi oraz niesprzyjające okoliczności odpowiedzialnością za odczuwany brak satysfakcji (Ramphe, 2006, s. 119). 

Różne oblicza szczęścia

Wielu z nas pragnie znaleźć gotową receptę na szczęśliwe i dobre życie. W ofercie wydawniczej można znaleźć wiele książek, które obiecują nam skuteczne sposoby na osiągnięcie życiowej satysfakcji. Przykładem takiego poradnika jest książka Życie może być proste. Jak żyć łatwo i szczęśliwie. Autorzy prezentują w niej drogę do łatwiejszego życia, porównując ją do piramidy, która „jest drogą do sedna naszego życia, do tego co w nim proste i istotne”. Siedem stopni tej piramidy symbolizuje różne dziedziny życia. Rady dotyczą następujących działań: uporządkowanie swoich rzeczy (swojej przestrzeni), zadbanie o swoje finanse, dobre wykorzystanie czasu, troska o swoje zdrowie, dbanie o dobre relacje z innymi (w tym o relacje z życiowym partnerem) oraz zrealizowanie siebie (odnalezienie życiowego celu, rozwijanie swoich...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy