Dołącz do czytelników
Brak wyników

Polski w praktyce

13 grudnia 2017

NR 15 (Listopad 2016)

Bolesław Prus i storytelling

0 35

Szacowny, wybitny prozaik z dziewiętnastego wieku i modne, angielskie słówko, które odsyła nas do najnowszych trendów komunikacyjnych? Owszem, Prus był wielkim artystą, ale jednocześnie rzemieślnikiem, który traktował swoje pisarskie powołanie jako zawód, czyli coś, dzięki czemu się zarabia na życie. A storytelling oznacza przecież tworzenie opowieści, które skutecznie przyciągają uwagę szerokiej publiczności.

Historia literatury, historia sprzedaży

Nic w tym dziwnego czy bulwersującego. Szczerze mówiąc, wizja historii literatury rozumianej jako poważny dyskurs rekonstruujący wzloty duchowe pisarzy, który gardzą sprawami doczesnymi, jest akademicką mistyfikacją. Narodziny powieści, które datujemy na XVIII wiek, to zarazem początek biznesowego przedsięwzięcia, jakim jest obrót książką.

„Pisarstwo… stało się potężną Gałęzią Angielskiego Handlu” – napisał Daniel Defoe w 1725 roku, autor średnio wykształcony, o nierównym talencie, który doskonale czuł potrzeby publiczności i potrafił je zaspokajać, pisząc bestsellery.

Jeśli więc na działalność literacką spojrzymy od strony estetyki odbioru i odziaływania, zorientujemy się, że dzieje pisarzy i ich tekstów to fascynujący romans, na kartach którego autorzy bez przerwy próbują uwodzić swoich czytelników, wymyślając coraz to nowe sztuczki narracyjne.

W XIX wieku powieść przeżywa swój najlepszy okres i w związku z tym warto zauważyć, że najwybitniejsi prozaicy bardzo często wywodzili się ze środowisk dziennikarskich. Poe, Kraszewski, Thackeray, Dickens, Prus, Zola i wielu innych to byli pisarze, którzy doskonale wiedzieli, że ich byt w dużej mierze zależy także od sprzedaży gazet, gdzie publikowali w odcinkach swoje utwory. Owa świadomość, w której talent narracyjny łączy się z żyłką do handlu, mocno wpływała na ich warsztat pisarski. Historia literatury zatem to emocjonujące dzieje grzechu.

Bolesław Prus i masowa publiczność

Pożyteczny fragment, który znalazłem w znakomitej książce Edwarda Pieścikowskiego:

„Wspomniałem przed chwilą o dawnej, powiedzmy ‘klasycznej’, powieści odcinkowej; na temat jej związków z Lalką warto jeszcze parę słów powiedzieć...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy