Zainteresowanie i emocje jako kluczowe elementy efektywnego treningu poznawczego uczniów

Praktyczny Przewodnik Nauczyciela

Mózg jest narządem, który odróżnia nas od innych gatunków. Tym, co czyni nas wyjątkowymi, nie jest siła naszych mięśni ani wytrzymałość kości, ale nasz mózg.

Przywołany przez Michaela S. Gazzanigę w książce Istota człowieczeństwa cytat (Gazzaniga 2020: 17) niewątpliwie wskazuje na wyjątkowość ludzkiego mózgu w porównaniu z innymi istotami żywymi, jednak autor zwraca uwagę, iż – po pierwsze – liczba dyscyplin naukowych, które zajmują się jego badaniem, spowodowała powstanie niezliczonych dziedzin wiedzy na temat mózgu, a tym samym ogromu danych, których uporządkowanie jest niemożliwe. Po drugie – odkrycia naukowe dokonane na podstawie badań mózgu, prowadzone z wykorzystaniem technik neuroobrazowania, rodzą liczne pytania, takie jak: 

POLECAMY

  • Ile jest typów informacji, które pobudzają konkretne, przypisywane im okolice mózgu? 
  • Jakie informacje aktywizują każdą z tych okolic? 
  • Dlaczego w naszym mózgu istnieją wyspecjalizowane okolice odpowiedzialne za te, a nie inne formy aktywności? 
  • Co się dzieje, kiedy nie ma w nim obszaru aktywizującego się w reakcji na dany typ informacji? 

Gazzaniga podkreśla, że wciąż wiele jest niewiadomych dotyczących tego, jak mózg kieruje ludzkimi myślami i działaniami, a jedną z fascynujących i wciąż badanych kwestii jest to, w jaki sposób myśl wydostaje się z głębi nieświadomości i staje się świadoma (Gazzaniga 2020: 19). 
Pytania o to, jak funkcjonuje mózg, coraz częściej stawiają również nauczyciele, by projektować przestrzeń rozwojową uczniów możliwie najlepiej. I chociaż mózg jest wciąż tajemniczym organem, wiemy na jego temat już tyle, że możemy wykorzystywać te informacje podczas zajęć szkolnych w taki sposób, by zapewnić dzieciom i młodzieży efektywny proces uczenia się. 

Czym jest trening poznawczy i jak go organizować?

Na to pytanie odpowiada w książce Trening poznawczy prof. Edward Nęcka, według którego, opisując treningi mentalne, należy zwrócić uwagę na ich wydatność i długotrwałość, oraz na to, czy efekty treningu się generalizują, a zatem czy obejmują one tylko sprawność, która jest ćwiczona, czy również sprawności ogólne, w tym inteligencję, a więc czy stanowią one skuteczne narzędzie usprawniania różnych funkcji umysłu (Nęcka 2018: 7, 9). Trening poznawczy jest oddziaływaniem na sprawność umysłową człowieka poprzez aktywne angażowanie jego funkcji poznawczych. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że ze względu na ograniczenia związane z motywacją uczestników treningu powinien on trwać od dwóch do czterech tygodni, ponieważ po tym czasie mija efekt nowości, co skutkuje coraz większym znudzeniem uczestników. Ponadto należy pamiętać, ż...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy