Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praktyczny Przewodnik Nauczyciela

9 listopada 2021

NR 44 (Listopad 2021)

Zachwyt i przerażenie – pociągająca postapokalipsa. Konspekt lekcji do filmu Mad Max: Na drodze gniewu w reżyserii George’a Millera

0 17
Temat proponowany Oblicza (nie)jasnej przyszłości – utopia, antyutopia, dystopia, postapokalipsa
Zagadnienia edukacyjne
  • Mad Max jako realizacyjny majstersztyk. Scenografia, kostiumy, charakteryzacja i ich symbolika.
  • Tyrania, totalitaryzm, role społeczne i kasty. Społeczeństwa przyszłości w twórczości science fiction. Słynne antyutopie.
  • Utopia, antyutopia, dystopia w filmie i literaturze jako wyraz lęków i (zawiedzionych) nadziei.
  • Płeć a społeczeństwo – role i sposoby prezentowania. Motywy miłości i rodzicielstwa
Czas realizacji Jedna jednostka lekcyjna (45 minut)
Grupa wiekowa Szkoły ponadpodstawowe
Cele operacyjne Uczniowie: 
  • odbierają film jako wyraz złożonej koncepcji artystycznej, na którą składają się świat przedstawiony, fabuła oraz bohaterowie,
  • dostrzegają różnicę pomiędzy formą a treścią filmu,
  • rozumieją podane w temacie terminy oraz potrafią się nimi posługiwać,
  • potrafią znaleźć lub wykluczyć obecność powyższych terminów w obejrzanym filmie,
  • rozumieją intencje nadawcze, które kierowały twórcami filmu oraz intencje twórców wykorzystujących w swoich dziełach wyżej wymienione gatunki/konwencje
Formy 
i metody pracy
  • dyskusja,
  • praca w grupach, 
  • praca indywidualna,
  • heureza


Przebieg zajęć

1| Na początku lekcji nauczyciel prosi uczniów o to, by podzielili się swoimi refleksjami po projekcji filmu 
Mad Max: Na drodze gniewu. Ażeby ukierunkować początkowo swobodną wymianę myśli, należy po wysłuchaniu kilku wstępnych zdań zaproponować, by uczniowie udzielili odpowiedzi na następujące pytania:

POLECAMY

  • Jaką wizję przyszłości przynosi film?
  • Jakie problemy mogą zaistnieć w takiej przyszłości?
  • Jakie podjęto kroki, by je rozwiązać?
  • W jaki sposób upadek cywilizacji wpływa na kształt ukazanego w filmie społeczeństwa?

Odpowiedzi nie muszą układać się według narzuconej przez pytania kolejności. Wynikiem pierwszej części lekcji powinny być informacje, które skupiałyby się wokół takich problemów, jak katastrofa, która spada na świat, brak dostępu do wody pitnej i żywności, władza sprawowana dzięki sile i przemocy, kobiety sprowadzone do ról reproduktorek, kult maszyn i techniki w świecie, w którym natura została wyjałowiona (około 7 minut indywidualnej pracy).

2| Następnie nauczyciel dzieli klasę na grupy i rozdaje uczniom informacje (załącznik nr 1) na temat czterech wymienionych w temacie gatunków i konwencji. Uczniowie mają około 5 minut na zapoznanie się i zrozumienie podanych im pojęć.
 

UTOPIA1
Projekt lub przedstawienie idealnego ustroju politycznego, opierającego się na sprawiedliwości, solidarności i równości. Pierwsze utopie powstały w starożytności, np. dialog Państwo Platona. Określenia „utopia” używa się także wobec tych motywów i wątków w literaturze i pseudonauce, które wyrażają tęsknotę człowieka za lepszym światem.

ANTYUTOPIA2
Utwór przedstawiający społeczeństwo przyszłości, którego organizacja polega na ograniczaniu wolności jednostki poprzez całkowite podporządkowanie jej systemowi władzy. Antyutopia stanowi przeciwieństwo utopii, gdyż ukazany w niej doskonały porządek społeczny opiera się najczęściej na całkowitym kontrolowaniu ludzi, czyniącym z nich bezwolne przedmioty, „żywe maszyny”.

DYSTOPIA3
Utwór fabularny przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany w przyszłości zastanego stanu rzeczy.

POSTAPOKALIPSA4
Wizja, konwencja traktująca o wydarzeniach bezpośrednio po kataklizmie, apokalipsie. W książkach lub filmach fabuła rozgrywa się zazwyczaj po wojnie jądrowej, pandemii lub katastrofie ekologicznej. Ziemia staje się wówczas niegościnnym pustkowiem, gdzie niedobitki ludzi egzystują w oparciu o pozostałości zniszczonej cywilizacji, starając się przetrwać i przystosować do niesprzyjających warunków. Katastrofa nie musi zresztą dotyczyć całej Ziemi.


3| Na podstawie informacji uczniowie mają odpowiedzieć na pytanie, jakie elementy powyższych gatunków/konwencji dostrzegli w prezentowanym filmie. Najwygodniej będzie posłużyć się kartą pracy
(załącznik nr 2), na której uczniowie będą zapisywać swoje odkrycia. Należy zasugerować uczniom, żeby przyjrzeli się poszczególnym częściom składowym filmu: scenografii, kostiumom, muzyce, fabule, bohaterom pierwszoplanowym i drugoplanowym itd.

Przykładowe (sugerowane) odpowiedzi:
 

UTOPIA

  • W filmie brakuje elementów charakterystycznych dla klasycznej utopii. 

ANTYUTOPIA

  • Obraz Cytadeli rządzonej przez Wiecznego Joe.
  • Podwładni tyrana ograniczeni do ról ślepo wykonujących rozkazy ludzkich maszyn.
  • Władza nad „zwykłymi” ludźmi opiera się na kontrolowaniu wody pitnej.

DYSTOPIA

  • Nieznany kataklizm niszczy planetę (lub jej część), być może jest on konsekwencją wojny atomowej lub dewastacji środowiska.
  • Masy ludzkie ukazane w filmie pozbawione są dostępu do wody, żywności, żyją poniżej progu ubóstwa.
  • Pierwotna siła oraz wykorzystywanie ocalałych z „zagłady” maszyn decydują o przetrwaniu.
  • Pochwyceni jeńcy służą jako źródło materiału biologicznego.
  • Kobiety sprowadzone do ról reproduktorek. 

POSTAPOKALIPSA

  • Tłem filmu jest wrogi człowiekowi pustynny, pozbawiony życia krajobraz będący świadectwem zaistniałej wcześniej katastrofy.
  • Bohaterowie poruszają się zmodyfikowanymi i dostosowanymi do brutalnych pojedynków samochodami i motorami.
  • Kostiumy bohaterów nawiązują do punkowej stylistyki – łączą w sobie fascynację technologią/mechaniką oraz motywy etniczne.
  • Agresywna lub niepokojąca muzyk...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy