Wielowymiarowe kształcenie literackie. Jak wykorzystać Inwokację na lekcji o stylach języka i wypowiedzi?

Innowacje polonistyczne

Czasu coraz mniej, a treści, jakie należy przedstawić i pracować nad nimi z uczniami, aż kipią z podstawy programowej. Warto wówczas odejść w swoisty sposób od klasycznego omawiania materiału i zaproponować łączenie ze sobą tematów. Poniższy scenariusz lekcji stanowi propozycję przeprowadzenia zajęć z uczniami klasy VIII, podczas których dokonamy interpretacji Inwokacji z Pana Tadeusza Adama Mickiewicza i nakreślimy uczniom informacje na temat stylów języka. Przed lekcją uczniowie powinni poznać sylwetkę Adama Mickiewicza.

Grupa wiekowa Uczniowie klasy VIII
Czas trwania 2 godziny lekcyjne 
Cele lekcji Uczniowie/uczennice:
  • posługują się sprawnie różnymi stylami języka i potrafią je rozpoznać w poznawanych tekstach, 
  • interpretują dane teksty kultury i potrafią się do nich odwoływać, dostrzegają  nawiązania jednego tekstu do drugiego
Formy i metody pracy
  • praca z tekstem,
  • dyskusja dydaktyczna,
  • burza mózgów,
  • ćwiczenia redakcyjne,
  • praca indywidualna i zbiorowa
Pomoce dydaktyczne
  • notatka graficzna „style języka” (dla każdego ucznia) – załącznik  nr 1,
  • karty pracy z tekstem Inwokacji i materiałami do jej wypełnienia  (dla każdego ucznia) – załącznik nr 2,
  • karta pracy z notatką graficzną na temat fraszki Na zdrowie i tekstu 
 Ofiara świerzopa oraz dwoma zadaniami – załącznik nr 3


Przebieg lekcji

  • Nauczyciel podaje uczniom temat lekcji: W TYLKO kilku słowach o Inwokacji, i to w różnych stylach, rozdaje im notatkę graficzną „style języka” i ją omawia (załącznik nr 1).
  • Nauczyciel zwraca szczególną uwagę na styl artystyczny i proponuje poznanie utworu, który go reprezentuje (Inwokacja do Pana Tadeusza Adama Mickiewicza).
  • Nauczyciel rozdaje uczniom karty pracy z tekstem Inwokacji (załącznik nr 2) i głośno, wzorcowo ją odczytuje. 
  • Nauczyciel przechodzi do poprowadzenia krótkiej dyskusji o odczytanym tekście. W tym celu może zadać uczniom pytania, np.:
    –    Które elementy utworu świadczą o tym, że napisany jest stylem artystycznym?
    –    Do kogo zwraca się podmiot liryczny?
    –    Dlaczego autor zastosował apostrofy właśnie do Litwy i Matki Bożej?
    –    Co wskazuje na intymny charakter tekstu?
    –    Jak podmiot liryczny postrzega swoją ojczyznę?
  • Nauczyciel prosi uczniów, by wykorzystując informacje i wnioski z dyskusji oraz wiedzę na temat Adama Mickiewicza, połączyli za pomocą strzałek informacje o nim z odpowiednim fragmentem tekstu Inwokacji.
  • Nauczyciel prosi uczniów, by w imieniu Mickiewicza zredagowali krótką wypowiedź na temat Litwy. Zwraca uwagę, by tak skonstruowali swoje wypowiedzi, aby zawierały słowo arkadia. 
  • Nauczyciel zwraca uwagę uczniów na pierwsze cztery strofy tekstu, następnie odczytuje tekst fraszki Jana Kochanowskiego Na zdrowie. 
     
GDY UCZNIOWIE ZNAJĄ TEKST FRASZKI JANA KOCHANOWSKIEGO NA ZDROWIE GDY UCZNIOWIE NIE POZNALI JESZCZE FRASZKI JANA KOCHANOWSKIEGO NA ZDROWIE
Nauczyciel prosi o przypomnienie wniosków i nauki, jakie płyną z fraszki. Nauczyciel prezentuje uczniom fraszkę, a następnie zadaje py-
tania:
  • Do jakiego znanego wam utworu nawiązują te słowa Inwokacji?
  • Jakie elementy życia wymienia podmiot liryczny, które człowiek uważa za dające szczęście i spełnienie?
  • Kiedy nie będziemy mogli się nimi cieszyć i w pełni z nich korzystać?
  • Co w życiu jest najważniejsze i dlaczego?
Uczniowie zastanawiają się nad tym, dlaczego Mickiewicz nawiązał w swoim utworze do słów fraszki. Nauczyciel prosi 2–3 osoby o podzielenie się swoimi przemyśleniami.

 

POLECAMY

  • Nauczyciel przedstawia uczniom ważne informacje dotyczące Pana Tadeusza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy