Dołącz do czytelników
Brak wyników

„Ty i ja – teatry to są dwa” w utworze Edwarda Stachury
Scenariusz lekcji w szkole ponadgimnazjalnej

Artykuły z czasopisma | 29 listopada 2017 | NR 6
37

Edward Stachura ciągle żyje – przede wszystkim w swojej legendzie i mitach. W jego wierszach, poematach, piosenkach, dziennikach, a także w biografii poety, młodzi czytelnicy znajdują analogie do swoich niepokojów, do zagubienia w dzisiejszym świecie, do marazmu życia, do samotności, do swoich marzeń o przygodzie, o prawdziwym, godnym życiu.

Po śmierci barda powstało wiele artykułów, wierszy i książek (m.in. Henryka Berezy, Krzysztofa Rutkowskiego, Mirosława Wójcika) poświęconych jego pamięci. Obecnie twórczość Stachury upowszechniana jest na spotkaniach, wieczorkach poetyckich i spektaklach. Dużą popularnością cieszył się spektakl Msza wędrującego w reżyserii Krzysztofa Łukowskiego, z udziałem Anny Chodakowskiej. Przedstawienie tworzą fragmenty poematu Fabula rasa i Oto oraz piosenki ze zbioru Missa pagana. Msza wędrującego była wielokrotnie nagradzana na festiwalach sztuki teatralnej. Doczekała się obszernej dokumentacji: płyty, filmu Oto oraz programów telewizyjnych. 

Teksty barda były też wykorzystywane w projektach muzycznych reżyserowanych przez Jerzego Satanowskiego (Stachura – czyli list do pozostałych). Do utworów Stachury sięgają również wykonawcy rockowi, np. Katarzyna Nosowska (piosenka Zobaczysz), którzy są przedstawicielami nowego pokolenia. Po teksty poety sięgnęli również: Izabela Cywińska (reżyserka teatralna i telewizyjna), aktorzy – Piotr Fronczewski, Anna Chodakowska.

 

Muzyka jest językiem uniwersalnym. Nie ma potrzeby tłumaczenia jej na inny język. Każdy, kto jej słucha, rozumie ją i potrafi odczytać jej nastrój. Dlatego też, przygotowując się do przeprowadzenia lekcji z utworami Edwarda Stachury, warto wykorzystać muzyczne wersje jego wierszy. 

 

Już w latach osiemdziesiątych różnorodni muzycy zaczęli wykonywać piosenki Stachury. Po teksty barda sięgali: zarówno profesjonalni kompozytorzy i aktorzy, jak i amatorskie zespoły studenckie. Pomimo że interpretacje utworów Stachury są różne, to jednak mają ze sobą coś wspólnego – porywają serce i duszę, są zapisem emocji, a nie doskonałości wyrazu. Przywołany w scenariuszu Jacek Różański śpiewa piosenki Stachury do muzyki Jerzego Satanowskiego. Artyście towarzyszy cały repertuar instrumentów. Na lekcji można wykorzystać również inne wykonanie tego utworu, np. przez Jana Kondraka, Marka Gałązkę lub Mirosława Czyżykiewicza. Nauczyciel może też wskazać, czym różnią się interpretacje piosenek poety w wykonaniu tych artystów. 

Warto dodać, ze Edward Stachura również sam śpiewał, a dzięki swym piosenkom odkrywał sens i wartość świata. Utwory muzyczne urozmaicały doświadczanie otaczającej go rzeczywistości, pomagały zrównoważyć perspektywę śmierci czy zmienić nieco aurę egzystencjonalnego smutku – postawą afirmacji świata i życia, uczuciem zadowolenia i radości mimo przeciwności losu. Leopold Buczkowski powiedział, że „Stachura uciszał serce pieśniami”, chodził z gitarą na ramieniu i w czasie różnych spotkań towarzyskich grał i śpiewał. Była to jego chęć zerwania z „literackością literatury”, która nie nadążała za życiem. Edward Stachura „żyjąc – śpiewał, a śpiewając – żył”. To w śpiewaniu granica pomiędzy sztuką (poezją) a życiem wydawała się mniejsza, zacierała się. Piosenki stały się cenniejszym gatunkiem niż dotychczasowa twórczość poety, z tego względu, iż nie potrzebowały wydania książkowego, aby móc trafić do odbiorcy. 

Nauczyciele dzięki wykorzystaniu piosenek Edwarda Stachury (w różnych ich wykonaniach) również powinni łatwiej trafić do trudnego odbiorcy, jakim jest młodzież gimnazjalna. Pamiętajmy, że o wiele łatwiej odbiera się piosenkę niż czysty wiersz. Trudno porównywać popularność słowa i popularność muzyki. Piosenka łączy w sobie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy