Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela

15 maja 2018

NR 24 (Maj 2018)

Scenariusz lekcji do filmu Wszyscy albo nikt

0 259
Temat zajęć    

Wyzwania współczesnego świata: spotkania kultur

Grupa wiekowa 

Szkoła podstawowa

Czas realizacji  

1-2 godziny lekcyjne 

Zagadnienia edukacyjne:
  • Stereotypy, rasizm i ksenofobia – skąd się biorą i do czego prowadzą?
  • Multi-kulti – co tak naprawdę oznacza? 
  • Migracje, asymilacja, tożsamość – problemy z nimi związane.
  • Europa kultur i tradycji – krótki rekonesans.
  • Dramat? Komedia? Przynależność gatunkowa filmu Wszyscy albo nikt.
Cele operacyjne

Uczeń/uczennica:

  • rozumie mechanizmy powstawania stereotypów i ich niebezpieczny charakter,
  • dokonuje charakterystyki bohatera filmowego,
  • dostrzega w filmie problemy związane z wielokulturowością,
  • podejmuje refleksję nad złożonym fenomenem emigracji,
  • rozpoznaje w filmie elementy gatunkowe
Formy i metody pracy 
  • burza mózgów, 
  • pogadanka, 
  • cztery kąty, 
  • metaplan, 
  • praca w grupach

Przebieg zajęć

Lekcja 1.

  • Hibat – uchodźca: dwie burze mózgów 

    
Nauczyciel przeprowadza wśród uczniów burzę mózgów – w dwóch etapach. Za pierwszym razem zapisuje na tablicy słowo: „IMIGRANT” lub „UCHODŹCA” i prosi uczniów o podanie najsilniejszych skojarzeń związanych z tym słowem. 
 

 Wśród uczniowskich skojarzeń mogą dominować pejoratywne lub wręcz rasistowskie określenia, dające wyraz stereotypowym uprzedzeniom wobec imigrantów/uchodźców. Jednak na dalszym etapie nauczyciel prosi klasę o podanie skojarzeń i odczuć względem filmowego bohatera – Hibata Tabiba. 
 

Z wysokim prawdopodobieństwem można założyć, że tym razem uczniowskie wrażenia na temat filmowej postaci okażą się na wskroś pozytywne (dzięki ćwiczeniu powstanie też zbiorowa charakterystyka bohatera). Nauczyciel w kolejnym kroku konfrontuje uczniów z pytaniem: Dlaczego między kolejnymi dwoma burzami mózgów w tej samej grupie wystąpiły tak duże różnice, jeśli filmowy Hibat Tabib (tak jak jego najbliższa rodzina: żona, syn, rodzice i teściowie) to imigrant i uchodźca?

Title

Ćwiczenie – na żywym organizmie danej grupy – ma ukazać, w jak niebezpieczny sposób działają stereotypy i skąd bierze się łatwość w ich formułowaniu. Nauczyciel podczas moderowanej dyskusji powinien zwrócić szczególną uwagę na czynniki sprzyjające powstawaniu i powielaniu stereotypów, takie jak:

  •  strach (np. odczuwany wobec inności, obcości),
  • niewiedza i ignorancja (np. nieznajomość historii i kultury danego państwa, narodu, grupy wyznaniowej itd.),
  • bezimienność (gdy stereotyp przyjmuje twarz konkretnego człowieka, zaczynamy od niego abstrahować i rozumieć jego zgubność),
  • przekazy medialne (np. kreowanie negatywnego wizerunku uchodźcy w polskich mediach w ściśle określonych ideologicznych i politycznych celach).

    Warto przy tym oczywiście zauważyć, że stereotypy same w sobie nie są niczym złym lub szczególnie wyjątkowym. Dzieje się jednak gorzej, gdy dotyczą mniejszości oraz grup narażonych na dyskryminację oraz gdy składają się z samych negatywnych cech. Tego rodzaju stereotypy są często wykorzystywane przez ideologie (w praktyce np. populistyczne partie i przewodzących im demagogów). Szczególnym przypadkiem złowrogiej ideologii jest rasim, czyli zespół poglądów, według których istnieją wrodzone i nieprzekraczalne, „naturalne” różnice między grupami ludzkimi w zależności od ich koloru skóry i etniczności (pochodzenia). Rasizmem można także nazwać podobne nastawienie w stosunku do ludzi o innej kulturze czy religii (mówimy wtedy o rasizmie kulturowym). Bez względu na swój rodzaj rasizm zawsze prowadzi do form przemocy i dominacji przejawianych w stosunku do grup uznawanych za niższe przez tę, która przypisuje sobie wyjątkowość i doskonałość. W najgorszych przypadkach ideologie rasistowskie prowadzą do ludobójstwa – „masowego mordowania ludzi mającego na celu zniszczenie określonej grupy narodowej, etnicznej, religijnej lub rasowej” (definicja za: sjp.pwn.pl).

    • Multi-kulti: cztery kąty 

    Nauczyciel rozkłada w czterech kątach sali przygotowane wcześniej kartki z hasłami: „Język i kuchnia”, „Płeć i seksualność”, „Obyczajowość i małżeństwo”, „Kultura materialna i muzyczna” (zał. 1). Następnie prosi wszystkich uczniów, by wstali z ławek, podeszli do każdego z rogów pomieszczenia i zatrzymali się przy wybranym haśle. Zadaniem tak utworzonych grup jest kilkuminutowa dyskusja o wybranym zagadnieniu w odniesieniu do filmu. Uczniowie mają przypomnieć sobie jak największą liczbę scen, 
    w których różnice kulturowe danego typu dawały o sobie znać, oraz zastanowić się nad przyczynami tego rodzaju problemów. Czy można ich uniknąć? 
    Uczniowie mogą wskazać następujące sceny:     

    • „Język i kuchnia”: Mamadou przyprowadzająca ze sobą dwie kobiety oraz przynosząca cały zestaw naczyń i garnków na drugie śniadanie, rozmowa dwóch Francuzek w tramwaju oczami Hibata („bla-bla, bla-bla”); Fereshteh mówiąca do małego chłopca o „orgazmie” zamiast o „organizmie”. Wszyscy bohaterowie mówią po francusku, ale nie jest to ich ojczysty język; chłopiec próbujący wykorzystać nieznajomość francuskiego u swojej matki podczas wywiadówki.    
    • „Płeć i seksualność”: dojrzała kobieta, Rachida, zawstydzona oglądaniem grafik prezentujących kobiecą anatomię; Rachida drżąca o cnotę córki; Francuzka zmartwiona z powodu braku chłopaka w życiu jej nastoletniej córki; troska kobiet o to, kto „decyduje” o płci dziecka; pruderyjne podejście do spraw seksualności widoczne u przybyłych kobiet.
    • „Obyczajowość i małżeństwo”: czarnoskóry mężczyzna niepotrafiący zrozumieć, dlaczego nie może mieć już pięciu żon, a jedną; Rachida na każdym kroku drżąca o cnotę córki; spór dwóch imigrantek o dopuszczalność poligamii; Mamadou dzwoniąca do męża, który myli jej imię z dwoma innymi żonami.    
    • „Kultura materialna i muzyczna”: wycieczka wielokulturowej grupy z centrum do Luwru: używanie eksponatów do wypoczynku, oburzenie z powodu wszechobecnej nagości; sąsiedzkie kłótnie na temat...

    Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

    Co zyskasz, kupując prenumeratę?
    • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
    • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
    • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
    • ...i wiele więcej!
    Sprawdź

    Przypisy