Nieczytelne pismo, czytelny problem - jak wspierać uczniów z trudnościami grafomotorycznymi?

Czym są trudności grafomotoryczne?

Trudności grafomotoryczne to zaburzenia związane z wykonywaniem precyzyjnych ruchów ręki potrzebnych do pisania, rysowania czy innych czynności manualnych (np. zapinania guzików, wycinania, lepienia). Nie wynikają one z lenistwa czy braku chęci, ale z ograniczeń w zakresie koordynacji ruchowej, napięcia mięśniowego, percepcji wzrokowej lub integracji sensorycznej.
Można powiedzieć, że dziecko z trudnościami grafomotorycznymi „wie, co chce napisać, ale jego ręka nie nadąża za głową”. W rezultacie bardzo często pismo bywa nieczytelne, niestarannie rozmieszczone w liniaturze, z niejednolitym naciskiem (raz za mocnym, raz za słabym). Dodatkowo dziecko pisze bardzo wolno i szybko się męczy, pojawia się niechęć do pisania, mazanie, unikanie notatek, a czasem nawet ból ręki. Najczęściej mimo wysiłku efekt jest słaby, co może obniżać motywację i poczucie własnej wartości.
W tym miejscu istotne jest, aby podkreślić, że trudności grafomotoryczne nie zawsze oznaczają dysgrafię (która jest diagnozą), ale mogą być jej wczesnym sygnałem. Dlatego im szybciej zauważymy problem i zaczniemy wspierać dziecko, tym większa szansa, że pisanie stanie się dla niego łatwiejsze i mniej frustrujące.

Dlaczego nie chodzi tylko o „brzydkie pismo”? 

Trudności grafomotoryczne często są mylnie sprowadzane do „brzydkiego pisma”. Tymczasem problem sięga znacznie głębiej i dotyka nie tylko estetyki zapisu, ale emocji, funkcjonowania szkolnego i motywacji dziecka do nauki.

• Wolne tempo pracy = presja czasu i stres – dziecko, które ma trudność z pisaniem, często nie nadąża z notowaniem poleceń, przepisywaniem zadań z tablicy czy na sprawdzianach. Zdarza się, że zna odpowiedzi na pytania, ale nie zdąży ich zapisać. W rezultacie pojawiają się niższe oceny, frustracja („Wiedziałem to, ale nie zdążyłem!”)...