Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nauczać samego siebie

Artykuły z czasopisma | 29 listopada 2017 | NR 6
76

Uczenie się to ważna aktywność każdego dorosłego człowieka, która dzieje się niemalże na każdym kroku. Aby ten proces przebiegał efektywnie, warto poznawać i uwzględnić zasady nim rządzące oraz umieć zastosować je w praktyce. Co możemy zrobić, aby skuteczniej się uczyć?

Uczenie się to nabywanie wiedzy, doświadczeń, umiejętności i dzięki temu możliwość zmiany naszego zachowania, dostosowania się, lepszego radzenia sobie z konkretnym zadaniem, wyzwaniem, problemem. Proces ten wiąże się z zapamiętywaniem, czyli zdolnością umysłu do przechowywania, a potem odtwarzania lub rozpoznawania tego, czego się doświadczyło/nauczyło wcześniej.

Ciągle pokutuje przekonanie, że z biegiem lat zmniejsza się zdolność do uczenia się. Jednak neurolodzy oraz psycholodzy, zajmujący się rozwojem człowieka, podkreślają, że osoba dorosła przez całe życie dysponuje znacznymi możliwościami w tym obszarze. Mimo postępującego procesu biologicznego starzenia się, nasz mózg do końca życia zachowuje plastyczność, która pozwala mu przyswajać i rozwijać nową wiedzę.

Trochę inaczej

Przyswajanie wiedzy przez osoby dorosłe jest nieco inne niż uczenie się przez dzieci i młodzież. Warto uświadomić sobie te różnice. Oto trzy najważniejsze: 

  • Motywacja wewnętrzna to podstawowy powód uczenia się przez dorosłych.

Wskazówka:

  • Pamiętaj, że nauczysz się tylko tego, co uznasz za potrzebne, przydatne do wykorzystania w codziennej praktyce. 
  • Przed nauką odpowiedz sobie na pytanie: po co mi to?
  • Wypunktuj, w jakich okolicznościach i do czego wykorzystasz nową wiedzę i umiejętności.
  • Zaplanuj użycie nowej wiedzy w praktyce.

 

  • Dotychczasowe doświadczenia, wiedza, przekonania, system wartości to struktury, które ułatwią lub utrudnią nauczenie się czegoś nowego. 

Wskazówka:

  • Pamiętaj, że nowe treści nie zapisują się jak znaki na „czystej, białej karcie” twojego umysłu, ale wchodzą w interakcje z tym, czego do tej pory się nauczyłeś.
  • Podczas nauki staraj się odnosić nowe treści do tego, co już wiesz i potrafisz.
  • Twórz analogie, metafory, porównania. 
  • Jeśli nowe treści stoją w sprzeczności z twoimi poglądami, wyobraź sobie, że przez chwilę masz diametralnie odmienne zdanie.

 

  • Zbyt duża ilość nowych informacji blokuje możliwość ich przyswojenia. 

 

Wskazówka:

  • Rozłóż naukę na etapy. 
  • Ucz się w niezbyt szybkim tempie, bez pośpiechu.
  • Zaplanuj wykonanie kilku podobnych ćwiczeń, aby opanować nową umiejętność.

 

 

Styl uczenia się

Amerykański teoretyk edukacji David Kolb stworzył model uczenia się osób dorosłych. Według niego uczenie się jest procesem nieustannej modyfikacji wcześniejszego doświadczenia poprzez doświadczenie następujące po nim. To cykl złożony z kilku etapów. U większości z nas rozwija się dominujący i preferowany styl uczenia się, który opiera się na jednym z etapów cyklu Kolba. W zależności od niego odmienne warunki i aktywności będą sprzyjać uczeniu się różnych osób.

Bez powtórek ani rusz

Najbardziej banalna, a jednocześnie podstawowa i konieczna zasada uczenia się to powtarzanie. Lepiej zapamiętamy, jeśli powtórzymy kilka razy. Każdy z nas zdaje sobie z tego sprawę, ale już nie każdy wie, w jakich odstępach czasu powinien powtarzać dany materiał, aby dobrze go utrwalić. Pierwsze powtórzenie informacji najlepiej wykonać po stosunkowo niedługim czasie, najlepiej jeszcze tego samego dnia. Warto to zrobić, ponieważ już po ok. 10 minutach zapominamy blisko 90% nowych treści. Dobry czas na drugą powtórkę to następny dzień. Kolejne powtarzanie powinno być zorganizowane po upływie mniej więcej tygodnia. Czwarta powtórka ma odbyć się po upływie miesiąca, a piąta – po pół roku. Pięć powtórek to pięciokrotne zwiększenie sprawności zapamiętywania. 

Przykład: 

Uczestniczę w szkoleniu o radzeniu sobie z zachowaniami agresywnymi u dzieci.

  • Powtórka – po powrocie do domu pobieżnie przeglądam notatki i materiały.
  • Powtórka – następnego dnia rozma...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy