Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela

20 grudnia 2017

NR 21 (Listopad 2017)

Lapbook – notatki z lektury w jednym miejscu
Scenariusz cyklu lekcji poświęconych Opowieści wigilijnej

0 462

W podstawie programowej, która zaczęła obowiązywać od września 2017 r., książka Charlesa Dickensa Opowieść wigilijna znalazła się na liście lektur obowiązkowych dla klas VII i VIII. Zarówno w przypadku omawiania tej książki, jak i innych dzieł literackich, można zaproponować uczniom kilkugodzinną przygodę z lapbookiem. Atrakcyjne wizualnie teczki cieszą się od jakiegoś czasu dużym powodzeniem w szkołach, sprawdzają się w pracy z młodzieżą, bo angażują ją do działania1. Jakie elementy może zawierać lapbook poświęcony lekturze? 

O ile notatki sporządzane w zeszytach bywają niekompletne (przykładowo, trudno wyegzekwować systematyczne uzupełnianie zapisów w przypadku nieobecności), o tyle każdy uczeń dokłada starań, by żaden zakamarek w lapbooku nie został niezagospodarowany. Zaangażowanie w sporządzanie estetycznych notatek przyczynia się ponadto do lepszego zapamiętania treści.

Przygotowanie do lekcji

Uczniowie przynoszą na lekcje poświęcone omawianiu lektury: przeczytaną książkę, kartkę z bloku technicznego formatu A3, wycinanki, klej, nożyczki, kredki, pisaki, ozdoby (tasiemki, bibułki, cekiny – według uznania).

 

Klasa

VII-VIII klasa szkoły podstawowej

Czas trwania

4 x 45 min

Tematy lekcji

  • Opowieść wigilijna – wrażenia z lektury
  • Opowieść wigilijna jako dzieło epickie
  • Jak zmienił się Ebenezer Scrooge?
  • Wysyłam kartkę do Scrogge’a. Mój pierwszy w życiu blurb

Cele lekcji

Uczeń:

  • pogłębia wiadomości na temat Opowieści wigilijnej i jej autora,
  • doskonali umiejętności redagowania tekstów (biogramu, planu ramowego, charakterystyki dynamicznej oraz kartki świątecznej),
  • uczy się pisania blurba

Kryteria sukcesu

  • wymieniam motywy pojawiające się w lekturze,
  • wiem, jakie przesłanie płynie z książki,
  • redaguję biogram autora,
  • wiem, czym się różni biogram od biografii,
  • rozpoznaję typ narracji w tekście, podaję przykład,
  • tworzę plan ramowy fabuły,
  • wymieniam bohaterów pierwszoplanowych i drugoplanowych,
  • redaguję dekalog Scrooge’a przed przemianą i po przemianie,
  • zbieram materiały do charakterystyki bohatera,
  • redaguję charakterystykę dynamiczną bohatera (pamiętam o tytule, przedstawieniu postaci,    opisie wyglądu przed przemianą i po przemianie, opisie zachowania przed przemianą i po    przemianie, postrzeganiu postaci przez innych bohaterów oraz mojej ocenie, podziale tekstu    na akapity),
  • piszę kartkę do Scrooge’a (pamiętam o adresie, dacie, miejscu nadania, nagłówku, podpisie,   formach grzecznościowych, zindywidualizowaniu treści),
  • redaguję blurba

 

Przebieg lekcji

■      czynności organizacyjne (powitanie, sprawdzenie obecności);

■      projektowanie pracy – nauczyciel wyjaśnia młodzieży, czym jest lapbook (ewentualnie prezentuje przykładowe prace wykonane w innych klasach); uczniowie proponują i konsultują z nauczycielem elementy, jakie mogłyby się znaleźć w teczce. Zgromadzone pomysły formułowane są w postaci celów, które mają zostać osiągnięte, jak i kryteriów sukcesu, dzięki którym uczniowie będą mogli sprawdzić, czy wykonali wszystkie zadania i opanowali wszystkie umiejętności. Cele i kryteria (opcjonalnie tematy) są notowane przez uczniów w zeszytach. Nauczyciel objaśnia uczniom, jakie elementy lapbooka powinny zostać opracowane na poszczególnych lekcjach w ramach cyklu (zawarta zostaje umowa, że prace nie są zabierane do domu – każdy musi kontrolować etap, na jakim znajduje się jego praca); nauczyciel zobowiązuje się do pilnowania czasu i wyjaśniania o określonych godzinach szczegółowych zasad wykonania kolejnego zadania (podkreślając, że forma, grafika, miejsce umieszczania elementów zależą od uczniów);

■      wykonanie pracy:
–    OKŁADKA – informujemy uczniów, w jaki sposób złożyć kartkę; prosimy o wykonanie ilustracji kojarzącej się ze świętami (choinka, bałwan, stół…) oraz umieszczenia nad nią tytułu dzieła i jego autora; wyjaśniamy, czym jest motyw i prosimy o samodzielne wypisanie motywów (np. w postaci bombek na choince), przy okazji staramy się poszerzać zakres słownictwa dzieci, podpowiadając im trudne słowa (np. metamorfoza); zachęcamy do refleksji nad tekstem, przesłaniem, nad odczuciami, jakie budzi dzieło – prosimy o wpisanie najważniejszych pomysłów – na przykład – w postaci prezentów pod choinką;

–    BIOGRAM – rozmawiamy z uczniami o rodzajach tekstów poświęconych osobom, o różnicach pomiędzy biografią a biogramem, o wymogach redakcyjnych i objętościowych haseł encyklopedycznych. Przypominamy wspólnie budowę hasła encyklopedycznego (m.in. kolejność informacji, skracanie hasła głównego do jednej litery, stosowanie skrótów), podajemy na tablicy rozsypane informacje dotyczące Dickensa. Uczniowie redagują tekst w dowolnym miejscu, np. na lewym „skrzydełku” teczki;

–    TYP NARRACJI – przypominamy uczniom, jakie są rodzaje narracji; prosimy, aby określili typ narracji w lekturze i podali cytat potwierdzający ich zdanie (w dowolnej formie graficznej);

–    PLAN RAMOWY – prosimy o wertowanie książki w celu zredagowania planu ramowego (np. w formie harmonijki, która nie zajmie dużo miejsca). Przypominamy o wymogu konsekwentnych zapisów (zdania lub równoważniki zdań, jednolite znaki interpunkcyjne wieńczące każdy punkt);

–    BOHATEROWIE – prosimy o wypisanie osób pojawiających się na kartach dzieła i graficzne zróżnicowanie bohaterów pierwszoplanowych i drugoplanowych;

–    DEKALOG – upewniamy się, czy każdy wie, czym jest dekalog i jakie są sformułowania typowe dla języka normatywnego (możesz, nie możesz, wolno Ci, pamiętaj, strzeż się itd.). Prosimy, by uczniowie wykonali np. kieszonki z dekalogiem Scrooge’a przed przemianą i po przemianie;

–    CHARAKTERYSTYKA – po zredagowaniu dekalogu łatwiej przejść do charakterystyki. Przyzwyczajamy uczniów do tego, by proces redagowania dłuższych tekstów był poprzedzony planowaniem. Dlatego uczniowie muszą zebrać informacje w postaci fiszek, a następnie ułożyć je według następującego schematu:

 

Tytuł

Akapit nr 1  

Przedstawienie bohatera 
(uwzgledniające informacje o przemianie)

Akapit nr 2

Opis wyglądu przed przemianą 
Opis wyglądu po przemianie

Akapit nr 3

Zachowanie przed przemianą
Zachowanie po przemianie

Akapit nr 4

Stosunek innych do bohatera przed przemianą
Stosunek innych do bohatera po przemianie

Akapit nr 5

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy