Gramatyka relacji, czyli o dialogu międzypokoleniowym w szkole

Praktyczny Przewodnik Nauczyciela

Oczywiste jest, że już w pokoju nauczycielskim spotyka się kilka pokoleń pracujących wspólnie w jednym zespole; reprezentantami pokolenia najmłodszego są zawsze uczniowie i uczennice (oczywiście z wyjątkiem szkół dla dorosłych). Dialog międzypokoleniowy, ten szczególny aspekt budowania relacji, powinien dotyczyć całej szkolnej społeczności, obejmując również rodziców.

Dialog międzypokoleniowy podstawą dobrostanu

Zacznę od konfliktów, bo te przykuwają uwagę. Konflikt pokoleń to zjawisko znane od zawsze: zawsze byli ci krnąbrni młodzi i rozsądni starcy, albo, odwracając kota ogonem, otwarci młodzi i zamknięci na zmianę starcy. Każdy konflikt jest okazją do uczenia się, do zbudowania mostu, dlatego o dialogu międzypokoleniowym szczególnie warto mówić w kontekście dobrostanu w szkole, która – w moim odczuciu – powinna pełnić rolę przede wszystkim uspołeczniającą, a więc otwierającą na różnorodność, której znacznikiem może być również przynależność do konkretnego pokolenia. 

POLECAMY

Szukajmy połączeń

Trzeba zaznaczyć, że nie wszystkie osoby zawsze identyfikują się z pokoleniem, do którego przynależność wyznacza data urodzin i związane z nią przełomowe zdarzenia – jak na przykład cyfrowa rewolucja – i nie zawsze pasują do opisu tego pokolenia. Opis pokolenia to pewne uogólnienie, próba uchwycenia zjawiska, co oczywiście zawsze wiąże się z niebezpieczeństwem stereotypizacji. Zwracam na to szczególną uwagę: krzywdzące stereotypy mogą skutecznie zablokować dialog. Szukajmy połączeń, nie różnic. Jeśli znajdziemy połączenia, znajdziemy też wejście do skarbca z różnicami budującymi nasz szerszy obraz świata; nic, tylko wymieniać się doświadczeniem i uczyć od siebie nawzajem! I odwrotnie: jeśli skupimy się na różnicach, przegapimy możliwość połączenia się i dialogu. Każde pokolenia ma ogromne zasoby twórczego potencjału. Pamiętajmy o tym!

Mozaika pokoleń na szkolnych korytarzach

Baby boomers – pokolenie powojennego wyżu demograficznego, osoby urodzone w latach 1946–1964, to nauczyciele i nauczycielki z wieloletnim stażem, najczęściej pracujący w jednej i tej samej placówce przez całe życie – typowi przedstawiciele tego pokolenia rzadko zmienią miejsce pracy, trzymają się raz obranej posady, mają wieloletnie doświadczenie w pedagogicznej pracy; cenią sobie indywidualizm i niezależność. Elementy TIK wprowadzane w szkole mogą traktować jako niepotrzebną egzotykę, a nawet zagrożenie własnej pozycji belfra/profesora – jedynego dyspozytora wiedzy. Mam to szczęście, że w mojej szkole osoby te są autorytetami, niekwestionowanymi osobowościami. Przedstawiciele tego pokolenia utwierdzają mnie w przekonaniu, że profesjonalna wiedza i nauczycielskie przygotowanie są nadzwycza...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy