Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Egzamin z języka polskiego

13 maja 2021

NR 41 (Maj 2021)

Tydzień z retoryką
Projekt przygotowujący do napisania rozprawki i opowiadania na egzaminie ósmoklasisty

50

Jednym z celów opisanego w niniejszym artykule projektu jest przypomnienie treści lektur; inne związane są z retoryką – formułowaniem argumentów, przemawianiem, debatowaniem, gromadzeniem informacji niezbędnych do napisania wypracowania.

POLECAMY

Ale warto mieć na uwadze inne – równie istotne – korzyści realizacji klasowego projektu, mianowicie: aktywizację wszystkich uczniów, uczenie się od siebie, doskonalenie umiejętności pracy w grupach i naukę odpowiedzialności za działania, których się podejmujemy.

  •  Klasa: VII lub VIII
  • Czas: 3 lekcje (w tym 1 otwarta) oraz pisanie wypracowania

Lekcja nr 1 (organizacja)

Projekt polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu kampanii, a następnie wyborów na literackiego, honorowego członka Samorządu Uczniowskiego (SU) na określony okres (rok, semestr).

Uczniowie zostają zapoznani z zasadami, celami projektu i harmonogramem pracy oraz ocenianiem. Nauczyciel informuje młodzież, jak będzie wyglądała praca na poszczególnych lekcjach.

Osobnego omówienia wymaga też sylwetka członka SU – w tym celu warto przeczytać w regulaminie SU paragraf poświęcony celom jego działalności. Samorząd działa dla wspólnego dobra, czuwa nad respektowaniem praw ucznia, reprezentuje uczniów przed dyrekcją, nauczycielami i rodzicami. Kandydat, którego zaproponują dzieci, powinien charakteryzować się cechami, które pozwoliłyby mu na realizację tychże zadań. Ma być to postać z dowolnej lektury dla klas VII–VIII (od roku szkolnego 2021/2022 warto zrealizować projekt w oparciu o lektury z klas IV–VIII, ponieważ będą one obowiązywać już na egzaminie).

Dopiero po zapoznaniu się z informacjami organizacyjnymi uczniowie dzielą się (lub zostają podzieleni) na 5 grup (ok. 4–6 osób w grupie). Jeszcze na tej lekcji młodzież musi zgłosić nauczycielowi kandydata, którego kampanię przeprowadzi.

Bohaterowie nie mogą się powtarzać, zatem najlepiej, by każda grupa miała w zanadrzu kandydatów rezerwowych.

Kandydat na literackiego, honorowego członka Samorządu Uczniowskiego

Imię, nazwisko lub nazwa kandydata   
Tytuł lektury, z której pochodzi      
Autor lektury   
Ewentualne dodatkowe informacje o lekturze  
Cele kandydata na członka SU 
(co chce osiągnąć, zrobić dla innych?) 
 
Hasło wyborcze kandydata   
Trzy argumenty potwierdzające, 
że kandydat nadaje się na członka SU  
Argument nr 1: ……………………..
Argument nr 2: ……………………..
Argument nr 3: ……………………..

Uwagi związane z pracą zdalną 

Jeśli pracujemy zdalnie, wykorzystajmy oferowaną przez platformy do wideokonferencji opcję pracy w osobnych pokojach (w przypadku MS Teams są to breakout rooms). Uczniowie mogą zostać przydzieleni do pokoi przez nauczyciela lub mogą zostać podzieleni automatycznie przez system.

Lekcja nr 2 (kwestionariusz osobowy, przygotowanie do debaty)

Czas na uproszczoną kampanię wyborczą. Nie będzie plakatów ani ulotek. Za to będą kwestionariusze kandydatów. Na lekcji nr 2 uczniowie szykują takie właśnie karty pracy. Każda grupa ma mieć jednolitą wersję karty, ale każdy uczeń ma mieć swój egzemplarz – do wklejenia do zeszytu.

Informujemy uczniów, że podczas oceniana pod uwagę będą brane wszystkie informacje z tabelki, ale szczególnie ważne będą argumenty – ich dobre sformułowanie, poprawność merytoryczna, ale również zróżnicowanie. Istnieją argumenty odnoszące się do:

  • logiki: „Emilia Plater była odważna, ponieważ walczyła w powstaniu listopadowym. Będzie dobrą przedstawicielką SU, ponieważ nie będzie się bała trudnych wyzwań”;
  • faktów: „W ostatnich rozdziałach książki Syzyfowe prace Borowicz walczył z rusyfikacją w obronie młodzieży. Jako reprezentant SU też będzie po stronie młodzieży”;
  • emocji: „Nie myślmy już o Scrooge’u jako o złym człowieku. Czyż nie każdy ma prawo do przebaczenia?”.

Po wypełnieniu kart uczniowie oddają je nauczycielowi do sprawdzenia, natomiast sami szykują się do najważniejszej lekcji w cyklu – do debaty. Zadania grupy:

  • wyłonienie jednej osoby reprezentującej grupę podczas debaty;
  • przygotowanie dodatkowych argumentów (minimum 5);
  • przygotowanie pytań od publiczności (wzmacniających własnego kandydata bądź mających na celu pokrzyżować plany innych kandydatów).

Uwagi związane z pracą zdalną 

Uczniowie wciąż pracują w tzw. pokojach (są do nich przydzielani ręcznie, ponieważ skład grupy nie może ulec zmianie w czasie projektu). Karta pracy może mieć formę elektroniczną. Może być to dowolny edytowalny dokument, np. plik Word lub specjalnie przygotowany pdf (przygotowanie pliku pdf do edycji umożliwia aplikacja https://www.pdfescape.com/windows/). W dokumentach Google grupa uczniów może pracować na wspólnym dokumencie (dokument taki może przygotować i udostępnić nauczyciel). Ciekawe rozwiązania oferuje też system MS Teams; tam można umieścić w zadaniach domowych dokument na dwa sposoby – pierwszy polega na tym, że uczniowie pobierają swój dokument, pracują z nim, a następnie odsyłają swoją wersję nauczycielowi; drugi polega na tym, że uczniowie pracują na kopiach dokumentu opublikowanego przez nauczyciela. Nauczyciel ma wgląd w czasie rzeczywistym do tego, co robi uczeń. Może mu podpowiedzieć, jak pracować.

Lekcja nr 3 (debata)

Do tej lekcji wszyscy muszą się starannie przygotować – zarówno uczniowie, którzy będą wypytywani o lekturę i będą budować wypowiedzi poprawne i przemawiające do odbiorcy, jak i nauczyciel, który musi zadbać o przestrzeń w klasie, przygotować prezentację, portrety bohaterów, karty do głosowania bądź ankietę online. 

W dniu lekcji na środku sali stoi stół, a przy nim pięć krzeseł – każde z nich jest dla przedstawicieli grup projektowych. Na stole stoją portrety bohaterów literackich (filmowe lub pochodzące z ilustrowanych książek). W klasie – oprócz uczniów – siedzą zaproszeni nauczyciele, ponieważ lekcja ma – jak zaznaczono na początku – charakter otwarty.

Nauczyciel prowadzący debatę przypomina zasady kulturalnej rozmowy, następnie odczytuje hasła wyborcze i cele kandydatów ubiegających się o miejsce w SU (tu można ewentualnie wyświetlić prostą prezentację zawierającą wspomniane portrety i hasła).

Nauczyciel kieruje dyskusją – czuwa nad porządkiem rozmowy, pozwala odczytywać argumenty zgromadzone w kwestionariuszach, dopytuje o kolejne, prosi o uszczegółowi...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy