Dołącz do czytelników
Brak wyników

Czy Józef przebacza tak samo?
Scenariusz lekcji w gimnazjum

Artykuły z czasopisma | 28 listopada 2017 | NR 5
31

Temat:

Czy Józef zawsze przebacza tak samo?

Cele:

Uczeń poznaje historię Józefa egipskiego i utwory wykorzystujące obecny w niej motyw przebaczenia braciom. Zapoznaje się z pojęciem „motywu wędrownego” i „adaptacji”. Dokonuje analizy porównawczej tekstów należących do trzech rodzajów literackich oraz zestawia je ze sztuką teatralną. Zauważa, że każdy tekst jest wyjątkowy i nie pozna się go inaczej, jak tylko poprzez samodzielną lekturę.

 

Wstęp

Wprowadzając młodzież w świat lektury, staram się (tam, gdzie to możliwe) zachęcać ją do poszukiwań istniejących w dziele odniesień do innych tekstów kultury, wskazywać na zakorzenienie utworu w tradycji albo – odwrotnie – pokazywać dzieła, dla których utwór ten stał się inspiracją i których pełne odczytanie często wymaga znajomości źródła. Zresztą pewnie większość polonistów, po dokładnym omówieniu dramatu Romeo i Julia, czyta z uczniami wiersz Cypriana Norwida W Weronie czy Jestem Julią Haliny Poświatowskiej, choć może warto sięgnąć – na przykład – po bliższą młodzieży piosenkę zespołu Lady Pank Miłość to jest wszystko (słowa: Andrzej Mogielnicki, muzyka: Jan Borysewicz) i obserwować satysfakcję na twarzy ucznia, który poczuł, że sam podsłuchał i zrozumiał „rozmowę” dwóch tekstów.

Problem zaczyna się wówczas, gdy wywołany do odpowiedzi uczeń, tuż po tym, jak obejrzał film z Leonardo DiCaprio oraz Claire Danes w rolach głównych, twierdzi, że akcja Romea i Julii rozpoczyna się od strzelaniny na stacji benzynowej. W związku z tym, że dramat Szekspira nie jest gotowym scenariuszem, a tylko „podstawą” nowego, samodzielnego dzieła, adaptacje filmowe i teatralne – takie jak wspomniany film Baza Luhrmanna czy musical Janusza Józefowicza – w rzeczywistości szkolnej stanowią swego rodzaju zagrożenie. Pytanie o to, czy można zastąpić lekturę filmem, pada pewnie z ust wielu uczniów. Podobnie wielu z nich tłumaczy, że wprawdzie nie czytało książki, ale oglądało film. Wciąż niestety panuje przekonanie, że najważniejsza jest znajomość treści, a z tą nie można się zapoznać jedynie na podstawie adaptacji.

O fabule książki można teoretycznie poczytać w opracowaniach. Młodzież szuka – w „brykach” ratunku niezależnie od objętości i skali trudności tekstu, z którym musi się zapoznać. Operujące planem ramowym i streszczeniem opracowania uniemożliwiają dokładne zapoznanie się z tekstem, a brak oswojenia z lekturą prowadzi do sytuacji, w których Jurand ze Spychowa staje się – na przykład – Jurandą, a darcie pierza – darem Ciepierza.

Chciałabym zaproponować lekcję, w której główną rolę odgrywał będzie tekst kultury – jego budowa, wymowa, specyfika, czyli wszystko to, co odróżnia go od innych dzieł. Uczniowie sami odkryją różnice między utworami należącymi do trzech różnych rodzajów literackich i sztuką teatralną, utworów połączonych pochodzącym z Księgi Rodzaju motywem przebaczenia. Z obszernej historii Józefa wybrałam tylko mały fragment mówiący o tym, jak Józef wybacza przybyłym do Egiptu braciom. Pozwoli to uniknąć koncentrowania się tylko na streszczeniu historii.

Lekcja 1

Przebieg lekcji:

  • Uczniowie przypominają na głos najważniejsze wydarzenia przeczytanej w domu historii Józefa, syna Jakuba i Racheli (Rdz 37–45).
  • Wybrany uczeń czyta fragment rozdziału Józef daje się poznać braciom. Każdy otrzymuje kartkę z wydrukowanym tekstem:

Józef nie mógł opanować swego wzruszenia i wobec wszystkich, którzy tam byli, zawołał: »Niechaj wszyscy stąd wyjdą!« Nikogo nie było z nim, gdy Józef dał się poznać swym braciom. Wybuchnąwszy głośnym płaczem, tak że aż usłyszeli Egipcjanie oraz dworzanie faraona, rzekł do swych braci: »Ja jestem Józef! Czy ojciec mój jeszcze żyje?« Ale bracia nie byli 
w stanie mu odpowiedzieć, gdyż się go zlękli. On zaś rzekł do nich: »Zbliżcie się do mnie!« A gdy oni się zbliżyli, powtórzył: »Ja jestem Józef, brat wasz, to ja jestem tym, którego sprzedaliście do Egiptu. Ale teraz nie smućcie się i nie wyrzucajcie sobie, żeście mnie sprzedali. Bo dla waszego ocalenia od śmierci Bóg wysłał mnie tu przed wami (…)«. I płakał Józef, 
ściskając i całując swych braci. A potem bracia jego z nim rozmawiali (Rdz 45, 1–5).

  • U...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy