Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Praktyczny Przewodnik Nauczyciela

5 sierpnia 2020

NR 35 (Marzec 2020)

Czuły narrator w noweli Latarnik Henryka Sienkiewicza
Scenariusz lekcji do pracy z tekstem wykładu noblowskiego Olgi Tokarczuk

287

 

 

O SCENARIUSZU

POLECAMY

Nowela Henryka Sienkiewicza Latarnik jest utworem niezwykłym. Postać Skawińskiego, człowieka rzucanego przez los w różne zakątki świata, niejednokrotnie skłania czytelników i tych młodszych, i tych starszych do refleksji nad własnym życiem, nad miejscem, w którym w danym momencie się znajdujemy, nad ludźmi, którzy są przy nas lub nas opuścili, nad naszą potrzebą bycia samotnym na danym etapie życia.

Mistrzostwo Sienkiewicza dostrzegamy nie tylko w przesłaniu dzieła, lecz także w budowie noweli; uczniowie i uczennice dowiadują się, czym są: retrospekcja, punkt kulminacyjny, utrwalają wiedzę na temat świata przedstawionego utworu. 
Podczas omawiania noweli Latarnik z ósmoklasistami chciałam poszerzyć ich horyzonty o tekst kultury, którym jest mowa noblowska Olgi Tokarczuk. Zdaję sobie sprawę, że jeśli chodzi o teorię literatury, nie ma terminu dotyczącego „czułego narratora”, co więcej, mam świadomość ryzyka, jakie niesie ze sobą wprowadzenie jakiegoś terminu nieobecnego w Słowniku terminów literackich, jednakże zależy mi najbardziej na poszerzeniu wiedzy moich uczniów i uczennic, na zwiększeniu ich kompetencji w krytycznej analizie tekstu i szukaniu połączeń między tekstem z ubiegłego wieku a współczesnym tekstem kultury – mową noblowską Olgi Tokarczuk, która wzbudziła refleksje czytelników w kraju i za granicą. 
Uważam, że dzięki podobnym aktywnościom, młodzież ma świadomość, jak ważne jest czytanie nie tylko klasyki, którą poznają dzięki kanonowi, ale także współcześnie powstających opracowań, tekstów wykładów, które pozwolą jej rozsmakować się w literaturze. 

Czas trwania 2 x 45 minut
Cel lekcji Dowiem się, na czym polega mistrzostwo kompozycji noweli Sienkiewicza.
Związek z podstawą programową
  1. 1. 1), 2), 4), 7), 8), 9), 10), 11); 2. 1), 2), 3), 6); 
  2. 2. 1), 3); 3. 1), 2), 3); 
  3. 1. 1), 2), 3), 6), 7); 2. 3); 
  4. 1, 6, 7, 8
Kryteria sukcesu/kryteria nauczania/NaCoBeZU
  • ukazuję elementy świata przedstawionego w utworze,wskazuję, w jaki sposób zbudowana jest nowela, 
  • wyjaśniam na podstawie fragmentu wykładu Olgi Tokarczuk, jak rozumiem kategorię „czułego narratora” na przykładzie noweli Latarnik Henryka Sienkiewicza
Pytanie kluczowe Co sprawia, że utwór literacki do Ciebie przemawia?
Metody
  • burza mózgów,
  • dyskusja
Formy pracy
  • indywidualna,
  • w parach,
  • w grupach

Przebieg lekcji

Wstęp:

  • Przedstaw uczniom i uczennicom pytanie kluczowe: Co sprawia, że utwór literacki do Ciebie przemawia? Uczniowie i uczennice zastanawiają się w parach nad odpowiedzią, następnie chętne osoby odpowiadają na pytanie, uzasadniając swoje stanowisko. Przedstaw uczniom i uczennicom temat i cel lekcji, sprawdź, czy cel lekcji został przez nich zrozumiany. (10 minut)

 
Zasadnicza część lekcji

  • Połącz uczniów i uczennice w grupy. Zadaniem dla grup jest wskazanie elementów świata przedstawionego w noweli Latarnik Henryka Sienkiewicza. Młodzież może w tym celu wykorzystać kartę pracy z tabelą, którą otrzymuje każda osoba z klasy. Po tym, jak karta zostanie uzupełniona, sprawdź poprawność wykonania zadania, zachęć, by jedna osoba z każdej grupy przedstawiła efekty pracy. (15 minut)
Świat przedstawiony noweli Latarnik Henryka Sienkiewicza
Czas akcji Miejsce akcji  Bohaterowie  Wydarzenia

 

 

     
  • Zwróć uwagę młodzieży, że dzięki noweli dowiadujemy się również, czym zajmował się Skawiński, zanim podjął decyzję o tym, że chce podjąć pracę jako latarnik. Wprowadź młodzieży termin retrospekcja. 

    Retrospekcja:

  1. przypominanie sobie przeszłych zdarzeń lub przeżyć; spojrzenie w przeszłość;
  2. powrót do przeszłości w dziele literackim, zakłócający chronologiczny bieg narracji;
  3. część utworu obejmująca takie wydarzenia;
  4. w psychologii: odtwarzanie w pamięci przeżyć doznanych w przeszłości1.

    Poproś uczniów i uczennice, aby pracując z tekstem noweli, wymienili ważne wydarzenia z przeszłości Skawińskiego, obrazujące jego tułaczkę. Chętna osoba prezentuje efekty swojej pracy. (10 minut)

 

  • Poproś uczniów i uczennice, aby wydarzenia z utworu, które wymienili podczas pracy nad elementami świata przedstawionego, połączyli, wskazując, które z nich są związane z ekspozycją, zawiązaniem akcji, rozwojem zdarzeń, punktem kulminacyjnym, rozwiązaniem akcji, epilogiem. Uczniowie korzystają z zadania przygotowanego w aplikacji Learning Apps: learningapps.org/2 za pomocą linku: learningapps.org/8996018 lub kodu QR.
    Po zeskanowaniu kodu uczniowie i uczennice są odesłani do zadania przygotowanego w aplikacji i wykonu...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy