Dołącz do czytelników
Brak wyników

Case Study
Jak rozmawiać z rodzicami ucznia z problemami ortograficznymi?

Artykuły z czasopisma | 30 listopada 2017 | NR 8
225

Niejednokrotnie publicyści zwracają uwagę na zjawisko językowej niepoprawności Polaków – przypadłość ta zdaje się dotykać coraz to nowych grup społecznych, nie wyłączając nauczycieli, dziennikarzy, polityków czy przedstawicieli kultury. Wspomniana niepoprawność to nie tylko błędy ortograficzne, ale również błędy stylistyczne, interpunkcyjne, nieprawidłowe akcentowanie, a także niedbałość językowa, można wręcz rzec, niechlujstwo językowe. 

Podczas jednego ze szkoleń dotyczących wykorzystania narzędzi coachingowych w pracy nauczyciela wzięliśmy na warsztat sytuację, jaka przydarzyła się jednemu z młodych wychowawców. 
A oto fragment rozmowy: 

PRZYKŁAD

Wychowawca: I jeszcze jedno, polonista zwrócił uwagę, że córka robi ostatnio dość sporo błędów ortograficznych. 
Rodzic: Takie czasy, wszyscy robią błędy, nawet prezydentowi się zdarzyło, hehehe.
W: Może jednak warto popracować z dzieckiem nad ortografią.
R: A po co? Przecież program komputerowy sam poprawi jej błędy, w internecie nikt na to nie zwraca uwagi, a może ona ma dysortografię? – Właśnie – kto wydaje takie zaświadczenia?
W: Poprawna pisownia może jednak pomóc dziecku w osiągnięciu sukcesów w przyszłości…
R: Teraz to nawet tytuły filmów są pisane specjalnie z błędami, np. „Włatcy móch”, w reklamie PZU też jest błąd – ostatnia scena, a tam słowo „szypko”, zamiast „szybko”, więc to chyba nie jest wielki problem, jak moje dziecko czasem popełni błąd…
W: Yyyyy…

 

Niejednokrotnie publicyści zwracają uwagę na  zjawisko językowej niepoprawności Polaków – przypadłość ta zdaje się dotykać coraz to nowych grup społecznych, nie wyłączając nauczycieli, dziennikarzy, polityków czy przedstawicieli kultury. Wspomniana niepoprawność to nie tylko błędy ortograficzne, ale również błędy stylistyczne, interpunkcyjne, nieprawidłowe akcentowanie, a także niedbałość językowa, można wręcz rzec, niechlujstwo językowe.

Zjawiska internetowe, portale spłecznościowe, wszechobecna komunikacja multimedialna także nie sprzyja pracy polonistów i wychowawców. Co zatem możemy zrobić? Czy pozostaje nam jedynie czekać na kampanię społeczną promującą poprawność językową? Jakie mamy możliwości w zakresie wzmacniania dobrych wzorców i kształtowania właściwej postawy w tej materii? I w końcu najważniejsze pytanie – jak o konieczności, wartości i korzyściach poprawności językowej rozmawiać nie tyle z uczniami, co z ich rodzicami? W przypadku uczniów mamy szereg narzędzi – swój autorytet, rozmowy, programy nauczania, ćwiczenia, podręczniki, konkursy. Jednak bardzo często ciężka praca nauczycieli polonistów, „przedmiotowców”, wychowawców nie jest wzmacniana przez rodziców, a co gorsza – niejednokrotnie lekceważona. Rodzicom zdarza się wzmacniać u dziecka przekonanie, że błędy ortograficzne to „nic takiego”, „każdy je popełnia”, „pani się czepia”, „teraz każdy robi błędy”. 

Co w związku z tym? W swojej pracy trenerskiej z gronem nauczycielskim bardzo często wykorzystuję elementy rozmowy coachingowej, rozmowy naprowadzającej. Nauczyciele bardzo chwalą sobie możliwość pracy z tym narzędziem, a co najważniejsze – doceniają i widzą jego skuteczność. Taka dobrze przeprowadzona lub co jakiś czas prowadzona rozmowa coachingowa z rodzicem może przyczynić się do zmiany jego postawy w zakresie wrażliwości na poprawność językową jego dziecka. 

Postawa internautów dotycząca poziomu interwencji moderatora forum w przypadku popełniania błędów ortograficznych przez użytkowników też wydaje się być bardzo pobłażliwa: Internauci chcieliby, aby:

moderować – bez komentarzy

16%

moderować – z komentarzem

21%

wytykać w odpowiedzi na post

7%

wytykać na pw

16%

usuwać posty rażące błędami

9%

zmuszać autora do edycji i poprawy

19%

ignorować i zostawić tak, jak jest

9%

 

Coaching a ortografia 

Dajmy szansę temu dość niekonwencjonalnemu połączeniu, pamiętając jednak o czterech aspektach:

  • Wykorzystamy wybrane elementy rozmowy coachingowej. 
  • Z kilkuset pytań i narzędzi coachingowych wybierzemy te, co do których mamy przekonanie i w których stosowaniu będziemy autentyczni.
  • Nasza rola w tego typu rozmowie to zadawanie rodzicowi pytań naprowadzających, a nie udzielanie gotowych rad – to jest najtrudniejsze. Nauczyciele podczas warsztatów bardzo szybko nieświadomie wychodzą z roli i zaczynają udzielać rodzicom gotowych instrukcji. 
  • Zanim zaczniemy stosować z rodzicami elementy rozmowy coachingowej, przećwiczmy sytuację rozmowy choćby nawet na domownikach lub kolegach z pracy – założenia teoretyczne są proste, jednak praktyka jest tutaj niezbędna – w przeciwnym przypadku będziemy nieautentyczni, a naszbrak wystarczających kompetencji zostanie bezlitośnie zdemaskowany przez rodzica, np. „To pani się mnie pyta, co możemy zrobić w sprawie mojego dziecka – to pani nie wie?”.

Centrum Edukacji Obywatelskiej w ramach programu „Szkoła ucząca się” przygotowało bardzo przydatne wskazówki dla nauczycieli chcących udoskonalić skuteczność swoich rozmów z rodzicami – możemy je wykorzystać, przygotowując się do rozmowy coachingowej.

Śródtytuł

Przydatne umiejętności coachingowe w pracy nauczyciela to: 

  • Uważność
  • Obecność
  • Aktywne słuchanie
  • Zadawanie pytań
  • Informacja zwrotna

Model GROW (z ang. Goal, Real, Options, Will) jako przykład rozmowy coachingowej – warto go wykorzystać do przygotowania takiej rozmowy z rodzicem. Uwzględniając specyfikę konkretnej sytuacji, stopień relacji z rodzicem, jego poziom motywacji do współpracy z nauczycielem należy wybrać te pytania, które mogą okazać się najbardziej skuteczne. Pamiętajmy, aby rozmowa coachingowa miała wszystkie cztery etapy. Na początek możemy stosować po kilka pytań z każdej sesji. W miarę przechodzenia z poziomu świadomej do nieświadomej kompetencji nasz zestaw pytań będzie coraz bogatszy, a nawet wzbogacony o wiele pytań dodatkowych (zob. załącznik 2).

Planując rozmowę coachingową dotyczącą wartości poprawności językowej i ortograficznej, należy uwzględnić przyczyny niepowodzeń szkolnych, o których wspomina H. Spionek.

Zła sytuacja rodzinna dotyczy wielu negatywnych zjawisk występujących w rodzinie ucznia. Stanowić ją mogą oprócz powszechnie znanych, jak alkoholizm czy rozbicie rodziny, także mniej zauważalne wpływy rodziców czy niewłaściwe postawy rodziców wobec trudności szkolnych dziecka, szkoły i nauczycieli.

Nieprawidłowe systemy wychowawcze, które wymienia Spionek, to:

  • nadmiernie pobłażliwe /liberalistyczne/,
  • zbyt surowe,
  • niekonsekwentne.

Natomiast nieprawidłowe postawy rodzicielskie to: lękowa, agresywna i bagatelizująca. Brak pozytywnej motywacji do nauki może być wynikiem wielu czynników, między inny...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy