Dołącz do czytelników
Brak wyników

Słownik językowego savoir-vivre’u
Małgorzata Marcjanik

Artykuły z czasopisma | 28 listopada 2017 | NR 4
51

Publikacja Małgorzaty Marcjanik Słownik językowego savoir-vivre’u powinna znaleźć miejsce wśród uznanych opracowań językoznawczych. Jest to pierwszy w polskiej leksykografii słownik zawierający około dwóch tysięcy najczęściej używanych wyrazów i wyrażeń o funkcji grzecznościowej.

Terminami, które porządkują układ haseł i sterują ich analizą, są: zwrot grzecznościowy, obyczaj grzecznościowy, konwencja obyczajowa, reguły grzeczności językowej (reguła symetryczności zachowań grzecznościowych), reguła socjolingwistyczna, reguła komunikatywna, odpowiedniość sytuacyjna, honoryfikatywność, powodzenie i fortunność aktu komunikacji. Dowodzą one, w jak szerokiej perspektywie zagadnień autorka umieściła zgromadzony materiał.

Analizie zostały poddane zwroty grzecznościowe, którymi posługują się ludzie z różnych pokoleń na przełomie XX i XXI wieku. 

 

Uwagę zwraca bogaty materiał ilustracyjny w postaci licznych przykładów zastosowań opisywanych zwrotów grzecznościowych. Materiał przykładowy pochodzi z autentycznych zdarzeń komunikacyjnych z różnych stron Polski, których autorka była świadkiem. 

 

Polem obserwacji autorki stały się także zwroty używane w różnych środowiskach społecznych i zawodowych, serialach, telewizyjnych i radiowych programach publicystycznych, filmach, dialogach polskich powieści obyczajowych. Szeroki zakres materiału badawczego potwierdza, że w ujęciu pragmatycznym zwroty grzecznościowe są swoistego rodzaj umową, odpowiednią do sytuacji. 

W 52 rozdziałach zgromadzono zwroty grzecznościowe, uporządkowane ze względu na cel komunikacyjny, którym jest: forma rozpoczęcia kontaktu, próba identyfikacji rozmówcy, powitanie, powitanie-pożegnanie, reakcja na powitanie, pytanie grzecznościowe, reakcja na pytanie grzecznościowe, wyraz zadowolenia z kontaktu, komplement, pochwała, reakcja na pochwałę, komplement, przedstawienie komuś kogoś, przedstawienie się, reakcja na przedstawienie i przedstawienie się, pytanie o nazwisko, zachęta do rozgoszczenia się, częstowanie, reakcja na częstowanie, formy zwracania się do odbiorcy, propozycja przejścia na ty, deklaracja pomocy, forma aprobaty dla poczynań rozmówcy, gratulacje, kondolencje, wyrazy współczucia, wyrazy pocieszenia i otuchy,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy