Dołącz do czytelników
Brak wyników

Polonistyczne rozważania o kulturze i poprawności języka

Artykuły z czasopisma | 19 grudnia 2017 | NR 20
232

„Kto wie co” – z przecinkiem czy bez przecinka?

Czy w zdaniu Kto wie(,) co z niego wyrośnie(?) w zaznaczonym miejscu potrzebny jest przecinek? Sprawa nie jest jednoznaczna. 

Istnieje zasada, która głosi, że nie stawia się przecinka w utartych zwrotach i frazeologizmach. Wśród nich jako najczęściej spotykane tego typu konstrukcje wymienia się m.in. omawiane tu kto wie co. Gdybyśmy na tym poprzestali, doszlibyśmy do wniosku, że przecinek jest zbędny. 

Taka konstatacja jest jednak tylko częściowo zgodna ze stanem faktycznym. Wszystko dlatego, że są takie zdania, które nabierają zróżnicowanego znaczenia dzięki zastosowaniu przecinka albo – przeciwnie – jego pominięciu i z taką to sytuacją mamy do czynienia w wypadku zdania Kto wie(,) co z niego wyrośnie. 

Zdanie bezprzecinkowe [Kto wie co z niego wyrośnie.] oznacza, że nikt nie wie, co wyrośnie z osoby, o której jest mowa. Na końcu takiego wypowiedzenia konieczna jest kropka. Zdanie z użytym przecinkiem [Kto wie, co z niego wyrośnie?] jest z kolei pytaniem skierowanym do tych wszystkich, którzy wiedzą, co wyrośnie z danej osoby. W tym wypadku nie wolno nam zapomnieć o znaku zapytania.

Podsumowując:
Kto wie co z niego wyrośnie. (= Nikt nie wie, co z niego wyrośnie),
Kto wie, co z niego wyrośnie? (= Który z was wie, co z niego wyrośnie?).

„Rzymianin” czy „rzymianin”?

Bardzo często otrzymuję pytania dotyczące pisowni nazw mieszkańców. 
Udało nam się zapamiętać, że zapisujemy je wielkimi literami (por. Polak, Irlandczyk, Azjatka itp.). Wielu z nas umknęło jednak w pamięci, że zasada ta ma odniesienie do nazw mieszkańców, ale wyłącznie kontynentów, państw i krain geograficznych. Mieszkańców miast, osiedli oraz wsi – w odróżnieniu od pierwszej grupy – zapisujemy małymi literami (zob. poznaniak, wrocławianka i inne).

W odniesieniu do Rzymian/rzymian możemy posługiwać się dwojaką pisownią. Jeśli mamy na myśli obywatela państwa Rzym 
– użyjemy wielkiej litery (Rzymianin). Gdy zaś chcemy napisać coś o mieszkańcu miasta, posłużymy się małą literą (rzymianin).

Kłopotliwe zestawienia, czyli kilka słów o użyciu dywizu

Zestawienia, czyli połączenie dwu samodzielnych wyrazów, budzi nierzadko nasze ortograficzne wątpl...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy