Nowe słowa – nowe światy

Polski w praktyce

Błędy są nieświadomymi, wynikającymi z niewiedzy naruszeniami reguł, a neologizmy są wynikiem świadomej twórczości, nazywania czegoś dotychczas nienazwanego albo nazwaniem tego czegoś w sposób celowo oryginalny, odświeżający język. Jeśli się upowszechnią – wzbogacą go.

TEZA

W Podstawie programowej dla przedmiotu język polski jest zapis: Świadomość językowa. (…) Uczeń (…) dostrzega zróżnicowanie słownictwa – rozpoznaje słownictwo ogólnonarodowe i słownictwo o ograniczonym zasięgu (…) archaizmy i neologizmy (…) – rozumie ich funkcje w tekście.

POLECAMY

 

Nowe słowa” to z greckiego „neologizmy”. Są bardzo ciekawe i ważne w posługiwaniu się językiem – w różnych odmianach – i dlatego budzą zainteresowanie językoznawców, logopedów, nauczycieli, psychologów. W kontekście neologizmów niepokoi zwłaszcza pytanie: czy neologizmy są wykroczeniami przeciwko normie językowej, a może nawet błędami? Tu przyjmę, że są to innowacje, które ubarwiają język i pokazują potencjalne słowa oraz zwroty. Niektóre się upowszechniają i trafiają do powszechnego użycia, a potem do słowników. Tak na przykład w XIX w. stworzono polską terminologię chemiczną i utworzono sztucznie tlen wodór, ołów, siarka itd. 

Są to przykłady neologizmów naukowych. Równie wiele stworzono słów z zakresu techniki (ostatnio zwłaszcza z zakresu technik komputerowych i elektronicznych). Zacznijmy jednak od poetów. W literaturze – nie tylko w poezji – obowiązuje zasada licentia poetica. Poecie wolno więcej. Oczywiście pisar...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy