Dołącz do czytelników
Brak wyników

Polski w praktyce

19 maja 2022

NR 47 (Maj 2022)

Korzyści i trudności wynikające ze stosowania języka pisanego na podstawie wiersza Cypriana Norwida Pismo – gotowy arkusz z ćwiczeniami

0 82
Dla kogo?  Uczniowie szkół ponadpodstawowych
Czas trwania 90 minut
Co będzie potrzebne?
  • wiersz Pismo C.K. Norwida, 
  • tabela zalet i wad,
  • tabela motywów
Cele lekcji

Uczeń/uczennica na lekcji:

POLECAMY

  • interpretuje fragment wiersza C.K. Norwida,
  • formułuje wnioski,
  • redaguje argumenty,
  • wskazuje motywy literackie
Formy i metody pracy
  • dyskusja,
  • rozmowa kierowana,
  • praca indywidualna,
  • praca w parach, praca w zespole

 

Przeczytaj uważnie tekst i odpowiedz na poniższe pytania

Cyprian Kamil Norwid, Pismo

Cud wcielonego ducha – to nie żaden kwiatek
Z rośliniarni światowej; pismo to opłatek,
Którym łamać się trzeba i od serca życzyć
Dosiego roku prawdy – nie szermować, krzyczéć,
Lecz całą siłą działać, działać w taki sposób,
Jako dawny obyczaj, bez wyborczych osób,
Z bogobojną czeladką wieczerzając społem,
Na sianie z własnej łąki i za własnym stołem.

[…]
My zaś, mądrzy! my, grzeczni, z nauk salon modny
Zrobiliśmy niebawem; zapał nasz, wygodny
Jak ciepło kominkowe, w kości tylko chucha,
Ale nie krzepi serca, nie podnosi ducha.
Na próżno zatem śpiewak pokutuje długo
Tam, gdzie nie wierzą w duchy, tam, gdzie myśl jest sługą,
Karłem, trefnisiem tylko. – Jej anielskie skrzydła,
Wykręcone boleśnie, pełzną zamiast latać,
A nikt nie spojrzy na nie – a chciwość obrzydła
Jako skrzydłami drobiu kał chce nimi zmiatać;
Kał nie z serca, nie z duszy, aby wśród zapału
Czysta była i świeża – lecz raczej kał z kału.

...Gdym tak mówił, obecni, patrząc od niechcenia,
Zaczęli cóś tam szeptać – smak ich podniebienia
(Bo innego nie mieli) mówił, że wyrazy
„Za gorzkie są, niegrzeczne!” – wrzasło kobiet grono
Chórem spojrzeń – a potem słodko tak mówiono,
Że ładne były myśli – świetne też obrazy:
Jedwabnymi słówkami haftowane mowy
Rozdarłem jak pokutnik – a to im boleśnie,
Im przykro, oni myślą: przyszło mu do głowy
Żartować tak niewcześnie!
Nudny wprawdzie, cóż robić, kiedy nudny z bolu,
A kwiatów nie chcę szukać; kwiatów? – na cóż kwiatów
Wam, coście świat stworzyli wśród przestrzeni światów
I macie go na własność – nowy świat, obłudny.

 

 

  • Zapisz, jaka teza wypływa z treści wiersza.
  • Do czego – według podmiotu lirycznego – jest nam potrzebne pismo? 
  • Wyjaśnij, co oznaczają słowa: „pismo to opłatek, / Którym łamać się trzeba”. Jak rozumiesz ich znaczenie? 
  • Co oznacza, że wyrazy mogą być „gorzkie”, „niegrzeczne”? 
  • Wypisz z wiersza co najmniej t...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy