I znowu kolejna lektura… Jak zachęcić uczniów do czytania tekstów przewidzianych w podstawie programowej?

Jak sprawić, by chociaż część uczniów postanowiła sięgnąć do tekstu bazowego, a nie odtwórczej interpretacji? To zadanie szalenie trudne. Dzisiejszy świat oferuje tak wiele aktywności, które są łatwe, szybkie i nieangażujące, że przekonanie do czytania wydaje się syzyfową pracą. Nie pomaga w tym również lista lektur obowiązkowych, szczególnie dla liceum i technikum. Klasyki literatury pięknej mogą zachwycać formą, kreacją, językiem czy kompozycją, ale dla młodego człowieka są często niezrozumiałe i anachroniczne. Celem nauczania języka polskiego w szkole średniej zdaje się zapoznanie z historią i teorią literatury, co pomaga zrozumieć otaczający świat, ale nie zachęca do samodzielnych poszukiwań czytelniczych. 

Choć sama uwielbiam Dziady czy Wesele, to zdaję sobie sprawę z tego, jak trudne w odbiorze są te utwory. Lalka przeraża uczniów długością, a Zbrodnia i kara – obszernymi opisami, utwory Szekspira napisane są dla uczniów niezrozumiałym językiem, a Ferdydurke... Cóż… tu chyba nie trzeba niczego dodawać. Klasyki literatury polskiej to coś, w czym, mam nadzieję, jest zauroczony każdy polonista, który ma w sobie ogrom pasji, ale jak zarazić tą pasją naszych uczniów? To prawdziwa zagwozdka wielu nauczycieli, którzy chcieliby dobrze wykonywać swoją pracę. 

Zapoznawanie uczniów z tekstami literackimi to nie tylko nauczanie przedmiotu, lecz również rozwijanie ich w sferze emocjonalnej, psychologicznej i kreatywnej. Dzięki czytaniu młodzi ludzie mają szansę na budowanie własnej tożsamości opartej na pogłębionej analizie własnych upodobań i wyznaczanie wartości, którymi chcą kierować się w życiu. Poznawanie utworów literackich to także nauka krytycznej oceny rzeczywistości oraz umiejętności łączenia kontekstów oraz aluzji literackich i kulturowych zawartych w książkach. Dodatkowo rozwijanie wyobraźni wpływa korzystnie na rozwój młodego człowieka. Ponadto, jak napisał Józef Czechowicz: „Kto czyta – żyje wielokrotnie”.

Czytanie z perspektywy podstawy pro