Film w edukacji polonistycznej

– przy jakich okazjach edukacyjnych po niego sięgać?

Polski w praktyce

Edukacja filmowa w nowej podstawie programowej jest obecna raczej incydentalnie. Jednak szereg celów i treści z zakresu edukacji polonistycznej, uwzględniającej przecież elementy wiedzy o kulturze, można z powodzeniem realizować przy udziale właśnie edukacji filmowej. Warto zatem tak zaplanować proces dydaktyczny, aby uwzględnić film przy różnych okazjach edukacyjnych.

Film na lekcji języka polskiego może funkcjonować jako autonomiczny tekst kultury, którego poetyka i wymowa jest przedmiotem badań uczniów, jako kontekst do omawianych utworów literackich, jako punkt wyjścia do rozważań, dyskusji itp. Może także dzieło filmowe służyć jako inspiracja do ćwiczeń doskonalących umiejętności mówienia i pisania. Wykorzystując film jako kontekst, można sięgnąć po niego na różnych etapach pracy z tekstem: na początku (wówczas pomaga zainteresować uczniów utworem literackim), w części właściwej (rozszerza horyzont interpretacyjny) lub w podsumowaniu (pomaga pogłębić refleksję, poszerzyć świadomość kulturową uczniów). 
Praca z filmem może odbywać się na zajęciach lekcyjnych, ale również pozalekcyjnych i pozaszkolnych, np. szkolny klub filmowy, DKF, udział w wydarzeniach filmowych organizowanych w okolicy czy wspólne wyjście do kina.

POLECAMY

Jednym z pierwszych kroków nauczyciela rozpoczynającego pracę z filmem powinien być przemyślany wybór tytułu do pracy z uczniami. Wybór ten nie jest łatwy i powinien być uzależniony od kilku czynników: musi być dostosowany do konkretnej grupy uczniów (ich wieku, możliwości percepcyjnych, doświadczeń w zakresie odbioru określonych filmów, zainteresowań), umożliwiać realizację założonych celów edukacyjnych, wreszcie wybrany film powinien dawać szansę łączenia celów edukacyjnych z wychowawczymi: być przyczynkiem do wprowadzania uczniów w świat wartości uniwersalnych, inspirować (w miarę możliwości) rozmowy na tematy bliskie uczniom i ich problemom. W realiach szkolnych często wybór konkretnego tytułu filmowego dyktowany jest ograniczeniem czasu. Dlatego warto, aby nauczyciel sięgał zarówno po filmy pełnometrażowe, jak i krótkometrażowe, animacje oraz dokumenty. 

Należy przy tej okazji podkreślić, że edukacja filmowa nie może ograniczyć się do projekcji filmowej, lecz pokaz filmu winien stanowić zaledwie jeden z elementów procesu edukacyjnego. 


Projekcja powinna być poprzedzona wprowadzeniem i przygotowaniem uczniów do odbioru, zaś proces pracy po obejrzeniu filmu powinien uwzględnić także swobodne wypowiedzi uczniów na temat wrażeń i przeżyć, jakie wywołał film. Ponadto powinien zakładać pogłębienie rozumienia filmu poprzez wprowadzenie wskazówek interpretacyjnych, dyskusję, zastosowanie ciekawych metod pracy, odwołania do obejrzanego filmu przy innych okazjach edukacyjnych. 

Przygotowanie pracy z filmem wymaga od nauczyciela sporo wysiłku, stosownych kompetencji i kreatywności, ale też gwarantuje bardziej satysfakcjonujące efekty edukacyjne i wychowawcze, gdyż film jest sztuką bliską uczniom, aktywizującą ich i angażującą emocjonalnie.

Pierwszym z przykładowych tytułów wartych uwzględnienia w edu...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy