Dołącz do czytelników
Brak wyników

Grama(prak)tyka

19 maja 2022

NR 47 (Maj 2022)

Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej czasownika z wykorzystaniem informacji językowych w analizie tekstu poetyckiego

0 97
Temat lekcji Apostrofą do mnie mów
Grupa wiekowa Uczniowie szkoły ponadpodstawowej
Czas trwania 90 minut
Cele ogólne Podczas lekcji kształtowane i wzbogacane są wśród uczniów postawy:
  • odczytywania i analizowania tekstu literackiego,
  • wyszukiwania elementów kluczowych dla analizy działa,
  • formułowania własnych sądów dotyczących tekstu literackiego,
  • wykorzystywania wiedzy językowej w kontekście analizy utworu poetyckiego,
  • kreatywnego rozwiązywania postawionego problemu
Cele operacyjne Uczeń/uczennica na lekcji:
  • formułuje sądy, które potrafi uzasadnić,
  • odnajduje i wskazuje najważniejsze z punktu widzenia analizy tekstu wyrażenia,
  • na podstawie zgromadzonych informacji tworzy notatkę,
  • wskazuje na cechy liryki bezpośredniej i pośredniej.
Uczeń/uczennica po lekcji potrafi:
  • dokonać analizy i interpretacji omawianego tekstu,
  • wskazać elementy kluczowe w utworze,
  • wymienić cechy rodzajowe liryki.
Uczeń/uczennica w czasie lekcji:
  • rozumie wartość dokonywanych zabiegów interpretacyjnych,
  • opracowuje tekst poetycki z wykorzystaniem wiadomości językowych
Metody i techniki dydaktyczne
  • burza mózgów,
  • pogadanka heurystyczna
Formy pracy
  • praca w parach,
  • praca w grupach, 
  • praca indywidualna
Środki i pomoce dydaktyczne
  • przykładowa karta cytatów (załącznik nr 1),
  • spirala słów (załącznik nr 2),
  • typy liryki (załącznik nr 3),
  • Słownik terminów literackich

 

POLECAMY

Przebieg lekcji 

Faza wstępna

  1. Zajęcia rozpoczynają się od ćwiczenia, w ramach którego uczniowie wyszukują ukryte w spirali słów czasowniki.
  2. W kolejnym kroku przewidziana jest praca w parach. W ten sposób opracowywane są najważniejsze informacje dotyczące czasownika. Na podstawie odnalezionych w spirali wyrazów młodzi ludzie tworzą syntetyczną notatkę zbierającą najważniejsze cechy tej części mowy.
  3. Jako podsumowanie ćwiczenia chętne pary prezentują efekty swojej pracy. Na tablicy powstaje mapa myśli zbierająca prezentowane informacje.
  4. W ramach naprowadzenia na właściwy temat lekcji odwołujemy się do najbardziej popularnych środków wyrazu artystycznego, które możemy znaleźć w tekstach poetyckich. Uczniowie przywołują ich nazwy i starają się podać właściwy dla każdego środka przykład.

Faza realizacji

  1. Uczniowie tworzą w zeszytach „bazę środków stylistycznych”. Odwołują się w niej do podawanych wcześniej przykładów.
  2. Nauczyciel podaje temat lekcji: Apostrofą do mnie mów.
    Klasa wspólnie zastanawia się, jaką rolę mogą odgrywać czasowniki w tekście lirycznym. Wskazywane są te środki stylistyczne, które opierają się właśnie na czasownikach.
  3. Po przypomnieniu przebiegu wydarzeń nadchodzi czas na zwrócenie uwagi na fakt, że nie tylko środki wyrazu artystycznego kształtują przekaz formułowany przez podmiot liryczny. Warto w tym wypadku nawiązać do typów liryki, zapytać uczniów, skąd wiedzą, że określony tekst należy do liryki bezpośredniej lub pośredniej.
    W razie konieczności nauczyciel przypomina, że w liryce bezpośredniej podmiot liryczny ujawnia się, a w pośredniej nie. 
  4. Klasa zostaje podzielona na zespoły. Każdy z nich otrzymuje pakiet cytatów. Zadaniem grup jest odszukanie we fragmentach czasowników i określenie, który typ liryki (bezpośrednią czy pośrednią) dany tekst reprezentuje. 
    Byłoby doskonale, gdyby każda grupa otrzymała inny pakiet cytatów. Dzięki temu mamy możliwość pracy z większym zasobem tekstów.
  5. Zadaniem młodych ludzi jest określenie formy gramatycznej odnalezionych czasowników. Zespoły wspólnie zastanawiają się, jaki wpływ na typ liryki mają określone formy gramatyczne. Wnioski zapisywane są w zeszytach.

Zakończenie 

  1. W ramach podsumowania pracy każdy z zesp...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy