Dołącz do czytelników
Brak wyników

Grama(prak)tyka

12 września 2022

NR 49 (Wrzesień 2022)

Metoda indukcyjna w praktyce Scenariusz lekcji utrwalającej znajomość czasu przyszłego złożonego

0 18
Temat Jakie masz plany na przyszłość?
Etap edukacyjny  Klasy IV–VI szkoły podstawowej
Cel główny  Umiejętność poprawnego stosowania czasu przyszłego złożonego
Cele uzupełniające Uczeń/uczennica:
  • wie, jak w języku polskim tworzymy zdanie w czasie przyszłym złożonym,
  • umie podać regułę gramatyczną tworzenia zdania w czasie przyszłym złożonym i potrafi zastosować ją w praktyce

 

POLECAMY

Gdyby zapytać polskojęzycznego ucznia z dowolnego etapu edukacji, czemu służy biernik lub dopełniacz w języku polskim, mogłoby się okazać, że nie potrafi odpowiedzieć na to pytanie. Inaczej jest w przypadku osób, które uczą się polszczyzny jako języka obcego w sposób usystematyzowany. Wiedza, kiedy i w jaki sposób użyć biernika lub dopełniacza, jest im potrzebna. Obie grupy uczących się potrzebują rozwijać kompetencję gramatyczną, żeby poprawnie i sprawnie komunikować się z innymi, lecz sposób, w jaki ją rozwijają, jest inny. Tym, co obie grupy łączy, jest możliwość rozwijania tej kompetencji za pomocą dwóch metod – dedukcyjnej oraz indukcyjnej.

Pierwsza z nich (dedukcyjna) polega na zaprezentowaniu uczniom reguły gramatycznej i przedstawieniu jej na przykładach, by w konsekwencji uczniowie mogli przećwiczyć ją w zadaniach. Metoda ta (czasem pozornie) pozwala na zaoszczędzenie czasu na lekcji i kontrolę tego, co się podczas niej dzieje. Ponadto uczniowie mogą mieć poczucie, że wiedzą, o co „chodzi”, a dzięki temu mogą czuć się pewniej podczas rozwiązywania zadań.

Druga metoda (indukcyjna) stawia na aktywizację uczących się poprzez odwrócenie kluczowych etapów metody dedukcyjnej: najpierw uczniowie obserwują, zaznajamiają się z tekstem lub zdaniami jako przykładami zastosowania reguły gramatycznej w praktyce, następnie przystępują do analizy tego, co widzą, żeby w kolejnym kroku sformułować regułę. Ostatnim etapem są ćwiczenia i utrwalanie. Choć zastosowanie tej metody może wydłużyć czas realizacji celów określonych na początku zajęć, to zdecydowanie wspiera motywację do samodzielnej nauki i zmniejsza ryzyko bezrefleksyjnego użycia reguły, a przede wszystkim może być intrygujące i angażujące dla uczniów. 

Obie metody znajdują uzasadnienie w warunkach szkolnych. Metoda dedukcyjna wydaje się dominować w książkach i zeszytach ćwiczeń, co sprawia, że choć podczas lekcji języka polskiego mogą się odbywać interesujące i ekscytujące ćwiczenia utrwalające, to ciągle opierają się na metodzie podawczej. Metoda indukcyjna może wywoływać u niektórych dyskomfort, bo wymaga umiejętności analitycznych, za to rozwija samodzielność w myśleniu; co jednak najważniejsze – w naturalny sposób stwarza warunki do rozmowy, a w przypadku uczniów uczących się języka polskiego jako obcego lub drugiego: do rozwinięcia sprawności w mówieniu. Ważne jest, żeby wiedzieć, do jakiego zagadnienia najlepiej użyć danej metody i która okaże się najbardziej efektywna dla naszych uczniów.

ETAP OBSERWACJI

Działanie pierwsze: Wyświetl na tablicy zdjęcie, które przedstawia briefing prasowy lub studio radiowe wraz z dziennikarzem i zaproszonym gościem. Poproś uczniów, żeby opisali fotografię. Możesz zadać pytania pomocnicze, a na tablicy wypisać odpowiedzi uczniów. 

Działanie drugie: Rozdaj uczniom kartę pracy i wspólnie wykonajcie zadania 1 i 2.

ETAP ANALIZY I TWORZENIA REGUŁY

Działanie pie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy