Integracja dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w klasie – jak wspierać proces edukacyjny i emocjonalny w klasie ogólnodostępnej

Chcąc zapewnić każdemu dziecku ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi godne warunki kształcenia i wychowania, sprzyjające rozwojowi jednostki, należy zapoznać się z różnymi stylami nauczania. Aby wybór był najlepszy dla dziecka, nauczyciel i rodzic (lub prawny opiekun) powinni ocenić różne style nauczania, które umożliwiają dziecku osiąganie celów edukacyjno-wychowawczych poprzez adaptację programu nauczania i indywidualizację pracy2.
Aby móc mówić o edukacji dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, należy zapoznać się z różnymi stylami nauczania. W dalszej części artykułu przedstawiono istotę nauczania włączającego oraz integracyjnego.
Termin „edukacja włączająca” pojawił się w literaturze pedagogicznej na początku lat 90. XX w. i bardzo szybko zdobył sporą popularność3. Choć początkowo pojęcie to wykorzystywano przede wszystkim w naukowych i społecznych debatach w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, to dziś jest ono kluczowym terminem nauk o wychowaniu i przedmiotem debat polityczno-oświatowych na całym świecie. Już na tej podstawie można wnioskować, że określenie to niesie ważne treści i odnosi się do istotnych kwestii współczesnych systemów szkolnych. Jednocześnie jest ono bardzo wieloznaczne, co wywołuje wiele niepotrzebnych nieporozumień4. W kontekście dzieci z niepełnosprawnością intelektualną pojęcie edukacji włączającej nabiera szczególnego znaczenia, gdyż dotyczy nie tylko nauki, ale i procesu społecznej adaptacji. Pojęcie to stanowi punkt wyjścia do dalszych rozważań nad praktyką edukacji włączającej w szkołach ogólnodostępnych.

Charakterystyka dzieci z niepełnosprawnością intelektualną

Niepełnosprawność intelektualna definiowana jest jako nieosiągnięcie odpowiedniego dla wieku poziomu sprawności procesów poznawczych, takich jak spostrzeganie, rozumowanie, zapamiętywanie czy uczenie się.
Termin „niepełnosprawność intelektualna” zastąpił dawniej używane określenie „upośledzenie umysłowe” i lepiej oddaje charakter trudności tych osób.
Zofia Sękowska przyjmuje następujące kryterium przyczyn powstania niepełnosprawności intelektualnej: czynniki dziedziczne (działające przed zapłodnieniem) oraz czynniki środowiskowe (działające na zarodek, płód oraz w pierwszych latach dziec...