Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kod językowy. Scenariusz konkursu z języka polskiego

Artykuły z czasopisma | 19 maja 2020 | NR 36
82

Chociaż my, poloniści, chcielibyśmy ocalić jak najwięcej z naszego słownika języka polskiego i bronimy się przed inwazją zjawisk, które kryją się pod zgoła eufemistycznym wyrażeniem „tendencje rozwojowe współczesnej polszczyzny”, musimy wychodzić naprzeciw wielu nowinkom, by w ten sposób zachęcić młodzież do refleksji nad kulturą języka polskiego. Ta myśl przyświecała mi w trakcie organizacji konkursu dla uczniów klas VII i VIII. Można go przygotować z okazji Dnia Języka Ojczystego, ale również z innej wybranej okazji.

POLECAMY

Regulamin i instrukcja

Na około dwa tygodnie przed konkursem w dzienniku czy mediach szkolnych zostaje zamieszczony regulamin konkursu. Nawiasy kwadratowe oznaczają konieczność wypełnienia dokumentu odpowiednimi danymi w przypadku adaptacji regulaminu na własne potrzeby. Zamieszczoną pod regulaminem instrukcję należy odczytać uczniom podczas powitania.
 

REGULAMIN

  1. Wychowawcy zgłaszają do konkursu 2-osobowe reprezentacje z klas VII, VIII do dnia [data].
  2. Konkurs związany jest z językiem ojczystym.
  3. Konkurs odbędzie się [data] od godz. 8.50. Miejsce rozpoczęcia: przy sali nr [nr sali szkolnej].
  4. Celem konkursu jest rozbudzanie zainteresowania językiem polskim.
  5. Przebieg konkursu:
    a. 8.00–8.50 – przygotowanie materiałów przez organizatora;
    b. 8.50–9.35 – konkurs „Kod językowy” (o liczbie przyznanych punktów decyduje czas dotarcia na metę z odpowiednio wykonanym zadaniem);
    c. 9.40–10.25 – przygotowywanie się do kolejnego etapu oraz przyznawanie punktów przez organizatora;
    d. 10.35–11.00 – odpowiadanie na pytania do tekstu ukrytego pod wypełnionym kodem (Kahoot). Miejsce: sala nr [nr sali szkolnej] (o liczbie przyznanych punktów w tym etapie zadecyduje wynik w quizie);
    e. 12.00 – podsumowanie konkursu i rozdanie dyplomów oraz drobnych upominków.
  6. Na konkurs należy przynieść czarny flamaster (taki jak na egzamin!!!) oraz telefon z dostępem do internetu oraz aplikacją do skanowania kodów (pobiera się za darmo).
  7. Informacji na temat konkursu udziela polonist(k)a [imię i nazwisko nauczyciela].

 

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW I ETAPU KONKURSU „KOD JĘZYKOWY”

  1. Kierując się wręczoną Wam „poetycką mapą”, znajdźcie na terenie szkoły 5 zagadek ukrytych pod kodami QR… (starajcie się nie hałasować!).
  2. Rozwiążcie zagadki językowe i jak najdokładniej wypełnijcie pusty kod QR, który otrzymujecie wraz z mapą… (wręczam Wam dwa puste kody na wypadek pomyłki przy zaznaczaniu).
  3. Właściwie wypełniony kod pozwoli Wam uzyskać dostęp do wiedzy, która przyda Wam się w kolejnym etapie konkursu.
  4. O odblokowaniu informacji jak najszybciej powiadomcie organizatora, który przyzna Wam punkty.
  5. Zostańcie koło sali nr [nr sali szkolnej] w celu wzięcia udziału w kolejnym etapie konkursu (quizie przeprowadzonym na podstawie odblokowanego tekstu).

 

SPIS MATERIAŁÓW DO PRZYGOTOWANIA: TIK:
  • mapa z fragmentami wierszy,
  • portrety pisarzy (ok. 30 – wg uznania) do rozwieszenia w szkole,
  • 5 zagadek ukrytych pod QR kodami (można skorzystać z prostego generatora https://www.qr-online.pl/) – do ukrycia pod portretami,
  • duży kod do wypełnienia – po dwie kopie na wypadek skreśleń (można skorzystać z prostego generatora https://mal-den-code.de/),
  • dyplomy, nagrody,
  • kartki na notatki dla uczniów,
  • wykład o historii języka polskiego (zamieszczony pod kodem lub do wręczenia na papierze po dobrze wykonanym zadaniu – gdyby skanowanie zawiodło z powodu pomyłek, skreśleń).
  • generator kodów QR,
  • aplikacja skanująca kody QR (w telefonach uczniów),
  • generator kodów do zamalowywania,
  • Kahoot,
  • komputer z projektorem.


Przebieg

1. Każda reprezentacja klasy dostaje mapę poetycką (por. rys. 1) bez informacji, co należy z nią zrobić. Uczniowie czytają wiersze i powoli rozchodzą się w różnych kierunkach – ruszają na podbój szkoły! Mogą próbować szukać motywów na szkolnych korytarzach albo zainteresować się portretami, którymi zostały udekorowane ściany, okna, gazetki ścienne.
 

Rys. 1. Mapa poetycka (źródło tła: Pixabay)


2. Młodzież znajduje QR kody ukryte pod portretami Wisławy Szymborskiej, Adama Mickiewicza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Adama Asnyka, Juliusza Słowackiego. Uczniowie mają dwa wyjścia – albo zaglądać pod każdy z kilkudziesięciu portretów, albo znaleźć w telefonie wiersz, sprawdzić, jak wygląda jego autor, i szukać odpowiedniego wizerunku w całej szkole (obie czynności są czasochłonne). Pod portretami wymienionych pisarzy są zagadki, po rozwiązaniu których można zamalować kody (rys. 2a i 2b). Zagadnienia są łatwe, ale niektóre pytania są tak sformułowane, że nie od razu wiadomo, o co chodzi.
 

Rys. 2a. Kod do zamalowywania przez młodzież; 2b. Kod wzorcowy (podpowiada, jak sformułować pytania)


Postanowiłam przygotować zagadki „w stylu młodzieżowym”, związanym z memami. Obrazki do przygotowania zagadek pobrano z https://pixabay.com/pl/.

Zagadka nr 1
To jest Przemek.
 


Przemek dba o język polski. Starannie dobiera wyrazy, wypowiadając się. Poprawnie akcentuje słowa. Stara się zwracać uwagę na to, by nie popełniać popularnych błędów językowych. Mówi zatem: „poszedłem”, „sweter” oraz „włączać”, zamiast „poszłem”, „swetr” oraz „włanczać”.
Bądź jak Przemek. Dbaj o język polski. Spośród podanych niżej grup wyrazów i wyrażeń wybierz te właściwe.
A  dzisiaj, rok dwutysięczny piąty, liczba szklanek, cofać do tyłu
B  dzisiaj, rok dwa tysiące piąty, liczba szklanek, cofać
C  dzisiaj, rok dwa tysiące piąty, ilość piasku, spadać
D  dzień dzisiejszy, dwa tysiące piąty, ilość piasku, spadać w dół

Odpowiedzi A i D są poprawne – zamaluj wszystkie pola 1.
Odpowiedzi B i C są poprawne – zamaluj wszystkie pola 2.

Zagadka nr 2
To jest Przemek. Przemek chce napisać list miłosny. Pamiętał o mieście, dacie, nagłówku, podpisie, a nawet o formach grzecznościowych. Teraz chciałby napisać jeszcze postscriptum, ale nie ma pojęcia, jak poprawnie napisać skrótowiec. Sabrina – narzeczona Przemka – bardzo zwraca uwagę na błędy w listach.
Bądź jak Sabrina. Wskaż błąd w zapisie skrótowca.
 


P.S. – jeśli ten zapis jest błędny, zamaluj wszystkie pola 3.
PS – jeśli ten zapis jest błędny, zamaluj wszystkie pola 4.

Zagadka nr 3
Tę historyjkę przeczytaj dwa razy, ponieważ zawiera haczyk.
Przemek i Sabrina stanęli na ślubnym kobiercu. Oboje wyglądają pięknie. Ona ubrała białą suknię bez rękawów, a on założył garnitur reklamowany przez Roberta Lewandowskiego.
Kto postąpił poprawnie?
 


Sabrina postąpiła poprawnie – zamaluj wszystkie pola 5.
Przemek postąpił poprawnie – zamaluj wszystkie pola 6.

Zagadka nr 4
Pewnego razu, sprzedając kanapki, Przemek rozmyślał o etymologii. Nie mógł doczekać się końca pracy. Planował, że pójdzie do biblioteki i wyszuka odpowiednie informacje. Niestety, czas dłużył się niemiłosiernie. Postanowił zapytać (wyglądających na oczytanych) przechodniów o ten problem.
 


Łysy pan powiedział mu, że imię Przemysław ma pochodzenie słowiańskie i pierwotnie brzmiało: Przemysł. Oznaczało przemysł wydobywczy, modny zresztą w czasach wczesnego średniowiecza.
Pani z pieskiem na smyczy odparła, że imię Przemek oznacza człowieka otwartego i prostego.
Komu wierzyć?
Panu – zamaluj wszystkie pola 7.
Pani – zamaluj wszystkie pola 8.

Zagadka nr 5
Przemek – z zamiłowania bibliofil, z zawodu sprzedawca kanapek – gra od roku w drużynie piłkarskiej. Właśnie ukazał się w internecie pierwszy artykuł o nim.
Przemek czyta i nie wierzy własnym oczom. Korektor przeoczył błędy interpunkcyjne.
 


Który fragment artykułu jest poprawny?

Drużyna Przemka w ten sposób zaczęła mecz z Bayernem, atakowała Niemców już w ich polu karnym nie dawała odetchnąć. Tyle, że skazywany na pożarcie Bayern z czasem zaczął dawać sobie z tym radę. Mistrz Niemiec męczy się w tym sezonie, obronę ma dziurawą i na pewno nie był faworytem wtorkowego meczu (...).

Drużyna Przemka w ten sposób zaczęła mecz z Bayernem, atakowała Niemców już w ich polu karnym, nie dawała odetchnąć. Tyle że skazywany na pożarcie Bayern z czasem zaczął dawać sobie z tym radę. Mistrz Niemiec męczy się w tym sezonie, obronę ma dziurawą i na pewno nie był faworytem wtorkowego meczu (...).

Niebieski – zamaluj wszystkie pola 9.
Czerwony – nie zaznaczaj żadnych pól na kodzie.

Źródło (przed przeróbką): Liga Mistrzów 2019. Liverpool – Bayern. Klapa Juergena. Hit do zapomnienia, https://sportowefakty.wp.pl/pilka-nozna/805932/liga-mistrzow-2019-liverpool-bayern-klapa-juergena-hit-do-zapomnienia [dostęp: 20.03.2020].

3. Kto zeskanuje kod, ten otrzyma dostęp do wykładu na temat historii języka polskiego (tekst jest odtwór...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Polonistyka"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy