14 lipiec/sierpień 2024 Polski w praktyce skutkowało tym, że nauczyciele będą mieli obowiązek zapoznać się z opinią i wprowadzić dostosowania zawarte w opinii (np. zajęcia korekcyjno-kompensacyjne). Związek dysleksji z funkcjonowaniem społeczno-emocjonalnym Sam moment diagnozy może być dla ucznia ważnym wydarzeniem w procesie kształtowania własnej tożsamości i włączenia dysleksji do obrazu własnego „ja”. W teorii Eriksona w rozwoju tożsamości człowieka czas nabywania umiejętności czytania i pisania wiąże się z kryzysem „pracowitość a poczucie niższości”. Dziecko, które doświadcza porażek na tym etapie rozwoju, może zwątpić w swoją sprawczość i zdobywanie umiejętności, dlatego ważnym zagadnieniem dla specjalistów i nauczycieli szkolnych są konsekwencje natury społecznej. Funkcjonowanie dziecka z dysleksją nie sprowadza się bowiem jedynie do funkcji czytania i pisania, ale dotyczy także poziomu społeczno-emocjonalnego, który obejmuje emocje, motywacje, samoocenę, poczucie kontroli czy reagowanie na stres. Zaburzenia rozwoju emocjonalnego i społecznego mogą być skutkiem doświadczanych niepowodzeń szkolnych wynikających z dysleksji. Wtórne zaburzenia emocjonalne mogą wynikać z tego, że dziecko z dysleksją, które już na wczesnym etapie nauki doświadczyło niepowodzeń, czuje się „inne” niż rówieśnicy. Jak pisze Grażyna Krasowicz-Kupis, reakcje na stres związany z dysleksją można podzielić na reakcje wycofywania się oraz reakcje kompensacji. Do reakcji wycofywania się zaliczymy: objawy lęku, brak motywacji, niską samoocenę, depresję, ogólne osłabienie psychosomatyczne (ataki płaczu, silne wyczerpanie po szkole). Techniki obronne, kompensacyjne, uwidaczniają się w zachowaniu uczniów i można je skutecznie zidentyfikować. Wyuczona bezradność – polega na tym, że dziecko z dysleksją doświadcza wielu niepowodzeń i uczy się, że nie warto pracować nad trudnościami, bo to nie prowadzi do sukcesu. Jest to powszechna strategia oparta na emocjach wśród osób z dysleksją, stosowana zwłaszcza przez dziewczęta (70%). Technika unikania – może być mylnie interpretowana jako lenistwo czy lekceważenie. Przykładami takich zachowań może być unikanie pisania ze względu na poświęcanie dużej ilości czasu na ostrzenie ołówka, świadome wybranie roli błazna klasowego, aby uniknąć trudnego zadania (np. czytania na głos), ale to także mniej rzucające się w oczy zachowania, np. siadanie w ostatniej ławce, niezgłaszania się do odpowiedzi (mimo znajomości poprawnej odpowiedzi). Samoutrudnianie – angażowanie się w działania, które obniżają szansę sukcesu i zwalniają z odpowiedzialności za porażkę, np. wybór bardzo trudnego zadania uniemożliwiającego odniesienie sukcesu. Suplikacja – polega na prezentowaniu własnej bezradności w nadziei na uzyskanie pomocy innych, np. przez używanie zwrotów typu: „Ja nie potrafię tego zrobić, bo mam dysleksję”. Warto przybliżyć bardzo ciekawe wyniki badań polskiej badaczki Marty Łockiewicz, okazuje się bowiem, że osoby dorosłe z dysleksją, które osiągnęły sukces edukacyjny, bo pokonały kolejne progi edukacyjne, mają istotnie wyższy poziom aspiracji niż osoby dorosłe bez dysleksji. Oznacza to, że odnoszenie sukcesów przez osoby z dysleksją zależy bardziej od czynników osobowościowych i motywacyjnych niż poznawczych. Dlatego dbanie o dobrostan psychiczny ucznia i motywację do zajęć jest takie ważne. Dziecko, które doświadcza porażek na tym etapie rozwoju, może zwątpić w swoją sprawczość i zdobywanie umiejętności, dlatego ważnym zagadnieniem dla specjalistów i nauczycieli szkolnych są konsekwencje natury społecznej. Funkcjonowanie dziecka z dysleksją nie sprowadza się bowiem jedynie do funkcji czytania i pisania, ale dotyczy także poziomu społeczno-emocjonalnego, który obejmuje emocje, motywacje, samoocenę, poczucie kontroli czy reagowanie na stres.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==